۶-۱- اهداف و موضوعات مورد بحث
در این فصل، به برنامهریزی راهبردی دولت الکترونیک میپردازیم. در ابتدا این موضوع را بررسی میکنیم که اصولا یک برنامه راهبردی چیست؟ چه ویژگیها و خصوصیاتی دارد و چگونه ما را در برنامهریزی یاری میکند، مولفهها و انوع مختلف آن را نیز بیان میکنیم. سپس با این مقدمات، به سراغ این نوع برنامهریزی در دولت الکترونیک میرویم، اینکه دولتها چگونه با استفاده از این شیوه برنامهریزی، توانستهاند خود را در تحقق به دولت الکترونیک یاری کنند. به چشماندازها، رسالتها، اهداف و دیگر عناصر برنامهریزی راهبردی کشورهای مختلف نیز نگاهی میاندازیم.
۶-۲- برنامهریزی راهبردی، تعاریف و خصوصیات
۶-۲-۱- تعریف راهبرد و برنامهریزی راهبردی
ابتدا ببینبم تعریف استراتژی (یا راهبرد) چیست! فرهنگ لغت عمید، استراتژی را چنین تعریف کرده است: ” علم ادارهکردن عملیات و حرکات ارتش در جنگ.”
مفهوم استراتژی، زائیده فضای رقابتی و محدودیت منابع است. محدودیت منابع مالی، محدودیتهای زمانی، و محدودیت قوای فکری، برخی از وجوه بارز این محدودیت هستند. رویکرد استراتژی، این امکان را ایجاد میکند تا با شناخت موضوعات اصلی و تمرکز منابع (محدود) برای تحقق آنها به بالاترین منافع ممکن در مقابل رقیب دست یافته شود. ماهیت استراتژی، تشخیص فرصتهای اصلی و تمرکز منابع در جهت تحقق منافع نهفته در آنهاست. بنابراین، درونمایه اصلی استراتژی، فرصتها هستند.[۱]
اما برنامهریزی راهبردی چیست؟ برنامهریزی راهبردی (برنامهریزی جامع یا برنامهریزی استراتژیک)، برنامهریزی در مورد هدفهای بلندمدت سازمان و انتخاب فعالیتهای لازم جهت تحقق آنهاست. در برنامهریزی جامع، اولویتها و همچنین اقدامهای اصلی و کلیدی برای نیل به هدفهای سازمان، تعیین میشوند. ویژگیهای عمده برنامهریزی جامع عبارتند از: ۱- منعکسکردن ارزشهای حاکم بر جامعه؛ ۲- توجه به سوالهای اصلی و اساسی سازمان؛ ۳- تعیین چارچوبی برای برنامهریزی و تصمیمگیری مدیریت؛ ۴- دید درازمدت و توجه به افقهای دورتر سازمان؛ ۵- ایجاد پیوستگی و انسجام در عملیات و اقدامهای سازمان در دورههای زمانی طولانی؛ ۶- فراگیری برنامههای عملیاتی سازمان و جهتبخشی به آنها.[۲]
برنامهریزی راهبردی، تعیین ماموریت[۳]، چشمانداز[۴]، ارزشها[۵]، اهداف[۶]، عینیتها[۷]، نقشها[۸]و مسئولیتها[۹] و خطوط زمانی[۱۰] و غیره است.[۱۱]
مدیریت استراتژیک، هنر و علم تدوین، اجرا و ارزیابی تصمیمات وظیفهای چندگانه که سازمان را قادر میسازد به هدفهای بلندمدت[۱۲] خود دست یابد.[۱۳]
۶-۲-۲- مولفههای برنامهریزی راهبردی
یک برنامهریزی راهبردی دارای مولفههائی است. این مولفهها عبارتند از:
- چشمانداز – دورنمائی از آنچه را که در انتظارش هستیم، چشمانداز را مشخص میکند. به عنوان مثال در یک برنامه راهبردی تعیین میکنیم که در ۱۰ سال آینده به چنین چشماندازی خواهیم رسید.
- ماموریت – در بحث مربوط به ماموریت، تعیین میشود که رسالت سازمان کدام است و ابعادی که در این رسالت مشخص می شود چیست؟ در واقع، در این بخش وظایف تعلق گرفته مورد بررسی قرار میگیرند.
- ارزشها – ارزشها، تعهدات و ایمان لازم در طی اجرای برنامهها است. به عنوان مثال، ارزشگذاری به اعتقادات و احترام به مشارکت مردم، نمونههائی از ارزشها هستند.
- راهبردها (استراتژیها) – متدها و روشهائی هستند که سازمان میتواند بدان وسیله به هدفهای بلندمدت خود دست یابد.
- اهداف – هدف، یک عنصر مهم در برنامهریزی است. مشخصکردن این که به دنبال چه چیزی هستیم و با چه هدفی کارهایمان را دنبال میکنیم مهمترین مساله است.
۶-۲-۳- انواع راهبرد (استراتژی)[۱۴]
- راهبردهای یکپارچگی
- یکپارچگی عمودی به بالا؛ بدست آوردن مالکیت با افزایش کنترل بر سیستم توزیع یا خردهفروشی
- یکپارچگی عمودی به پائین؛ بدست آوردن مالکیت یا افزایش کنترل بر عرضهکنندگان مواد اولیه
- یکپارچگی افقی؛ بدست آوردن مالکیت یا افزایش کنترل بر شرکتهای رقیب
- راهبردهای متمرکز
- رسوخ در بازار؛ بالابردن سهم بازار برای محصولات یا خدمات کنونی، از مجرای افزایش تلاشهائی که در زمینه بازار یابی انجام میشود
- توسعه بازار؛ عرضه خدمات و محصولات کنونی به مناطق جغرافیائی جدید
- توسعه محصول، بالابردن فروش از طریق بهبودبخشیدن به محصولات و خدمات کنونی یا عرضه نوع جدید آن محصولات و خدمات
- راهبردهای تنوع
- تنوع همگون، افزودن محصولات و خدمات جدید ولی مرتبط
- تنوع ناهمگون؛ افزودن محصولات و خدمات جدید و غیرمرتبط
- تنوع افقی، افزودن محصولات و خدمات جدید و غیرمرتبط برای مشتریان کنونی
- راهبردهای تدافعی
- مشارکت؛ یک یا دو شرکت تشکیل یک سازمان جداگانه میدهند تا به هدفهای مشترک خاصی دست یابند
- کاهش؛ گروهبندی جدید در هزینه و دارائی برای معکوسکردن سیر نزولی فروش و سود
- واگذاری؛ فروش یک واحد مستقل یا بخشی از یک سازمان
- انحلال؛ با توجه به ارزش یکایک دارائیها، فروش تمام دارائیهای شرکت
- ترکیب؛ ترکیب دو یا چند راستراتژی به صورت همزمان
۶-۲-۴- ماموریت سازمان[۱۵]
پیتر دراکر، پدر مدیریت نوین، میگوید که طرح این پرسش که “فعالیت ما چیست؟” مترادف است با این پرسش که “ماموریت ما چیست؟”. بیانیه ماموریت سازمان، عبارتی است که بدان وسیله مقصود یک سازمان از مقصود سازمان مشابه متمایز میشود و در واقع بیانکننده “علت وجودی” سازمان است. بیانیه ماموریت، بیانگر چشماندازهای بلندمدت سازمان در قالب آنچه که میخواهد باشد و کسانی که میخواهد به آنها خدماتی را ارائه نماید، است.
بنابراین در بیانیه ماموریت، دنبال پاسخ به این پرسش هستیم که “ما به چه کاری مشغول هستیم؟”. یک رسالت بیانگر ارزشها و اولویتهای یک سازمان است. ماموریت یا رسالت باعث میشود که درباره ماهیت و دامنه فعالیتهای کنونی سازمان بیندیشیم و نیز جذابیتهای بالقوه بازارها و فعالیتهای آن را مورد ارزیابی قرار دهیم. رسالت یا ماموریت سازمان، نموداری است که مسیر آینده سازمان را مشخص میکند.
۶-۲-۵- اجزای تشکیل دهنده ماموریت سازمان[۱۶]
- مشتریان: مشتریان سازمان چه کسانی هستند؟
- محصولات یا خدمات: محصولات و خدمات عمده سازمان چیست؟
- بازارها: از نظر جغرافیائی، سازمان در کجا رقابت میکند؟
- فنآوری: آیا سازمان از پیشرفتهترین فنآوریها استفاده میکند؟
- توجه به بقا، رشد و سودآوری: آیا سازمان برای رشد و سلامت مالی از تعهد لازم برخوردار است؟
- فلسفه: باورها، ارزشها، آرزوها، و اولویتهای اخلاقی اصلی سازمان چیست؟
- ویژگی ممتاز: سازمان دارای چه مزیت رقابتی یا شایستگی ممتاز است؟
۶-۳- راهبرد دولت الکترونیک[۱۷]
“مدیریت راهبرد[۱۸]” میتواند اینگونه تعریف شود که مجموعهای است از تصمیمات و عملیات که در تعیین و پیادهسازی راهبردها تاثیر میگذارد و برای رسیدن به عینیتهای سازمان طراحی میشود. گامهای اصلی در ترسیم یک راهبرد برای دولت الکترونیک، تقریبا مشابه با هر فرآیند تصمیمسازی کسبوکار در محیط کسبوکار یک شرکت است، علیرغم اینکه یک فرآیند ویژهگرائی برای مجموعه ویژهای از رویدادها در دولت الکترونیک وجود دارد.
در مفاهیم دولت الکترونیک، “مدیریت راهبرد” درمیان دیگر حوزهها، میتواند به صورت زیر مورد بررسی قرار گیرد:
- طرح یک بیانیه ماموریت و چشمانداز از سازمان دولتی، که دربردارنده مقاصد، فلسفه و اهداف آن باشد.
- توسعه چشمانداز IT به عنوان بخشی از چشمانداز کلی
- تعیین حطیههای خارجی و داخلی دولت
- توسعه عینیتهای بلندمدت و کوتاهمدت
- گزینش یک تیم دولت الکترونیک
- ترسیم یک راهبرد برای برنامهها و پروژههای دولت الکترونیک
- پیادهسازی پروژههای دولت الکترونیک، مبتنی بر تخصیصات منابع
- نظارت و ارزیابی دائمی از پروژهها، به منظور تطبیق با چشماندازهای کسبوکار و IT، و یا به منظور مبنائی برای کنترل.
به طور خلاصه، مدیریت راهبرد در دولت الکترونیکی، شامل عملیات طراحی[۱۹]، سازماندهی[۲۰]، هدایت[۲۱]، ارتباطدهی و کنترل تصمیمات مرتبط با کسبوکار دولت الکترونیکی است.
برای رسیدن به موفقیت در مدیریت راهبرد، موارد زیر مورد نیازند:
- یک راهبرد منسجم[۲۲] و بااساس[۲۳] که از تحلیل دقیق کسبوکار، و با توجه به روشهای تازه، جریان پیدا کند.
- یک دید راهبردی به استلزامات گسترده تصمیمات، از میان سازمان و شرکای آن.
- یک چارچوب برای دولت در همه سطوح
- مالکیت IT و IS [۲۴] مربوط به کسبوکار
- مالکیت دیگر مولفههای کلیدی از قبیل HR و سرمایه[۲۵]
- مدیریت موثر دانش
- مشارکتهای کاری
- تطبیق دائمی با راهبرد و آمادگی برای تحول
۶-۴- بررسی برنامههای راهبردی در برخی دولتها
در این قسمت، برنامهریزیهای راهبردی ای که در کشورهای مختلف جهان انجام گرفته است خواهیم پرداخت. به همین منظور برنامه راهبردی چند شهر، بخش، ایالت و کشور را انتخاب کرده و به بررسی آنها میپردازیم.
۶-۴-۱- شهر Mesa [۲۶]
۶-۴-۱-۱- چشمانداز
شهر Mesa، دولت الکترونیکی انعطافپذیر[۲۷]، یکپارچه[۲۸]، و پاسخگو[۲۹] برای شهروندان، کسبوکارها، بازدیدکنندگان، و کارمندان است.
۶-۴-۱-۲- ارزشهای راهنما[۳۰]
- ما به دنبال خدمات یکپارچه و آسان برای عموم و کارمندان هستیم. شهروندان و کارمندان بدون اینکه حضور فیزیکی در دپارتمانهای مختلف داشته باشند، و یا اینکه بدانند اطلاعات مورد نیاز به کدام دپارتمان تعلق دارد، خواهند توانست تراکنشهائی را انجام دهند.
- ما در جستجوی فرآیندهای کسبوکار ساده و موثر هستیم، تا بطور خودکار، زمان و هزینه خدماترسانی کاهش پیدا کند.
- ما در جستجوی همکاری شراکتی با دیگر آژانسها هستیم، تا خدمات دولتی یکپارچه را به اجرا در آوریم.
۶-۴-۱-۳- ماموریت
نقش تیم e-Mesa در دولت الکترونیک این شهر: این تیم در سپتامبر ۲۰۰۰ برای پاسخگوئی به نیازمندیهای موجود در چشمانداز شهر و برای پشتیبانی از شالوده و اقدامات جدیدی که موجب ایجاد دولت الکترونیک Mesa میشوند، تاسیس گشت. تیم e-Mesa ، مسئول ایجاد و راهنمائی طرح راهبردی دولت الکترونیک است.
ماموریتهای تیم e-Mesa عبارتند از:
- پشتیبانی از اقدامات الکترونیکی و اولویتهای شهر
- پیشنهاددهی خطمشیها، استانداردها و هدایت در خدماترسانی شهر از طریق اینترنت و اینترانت.
- شناخت و پشتیبانی از قابلیتهای اصلی مورد نیاز در شهر Mesa برای تدارک الکترونیکی[۳۱]
- فراهمآوردن هدایت راهبردی برای تصمیمات بودجهای مرتبط با اقدامات دولت الکترونیک
- اطلاعات شهری
۶-۴-۱-۴- اطلاعات و خدمات جاری قابل دسترسی
شهر Mesa، اکنون هزاران صفحه اطلاعات درخصوص خدمات و اطلاعات شهری در وبسایت خارجی[۳۲] تدارک میدهد.
اطلاعات مربوط به کلیه امور متداول، در این سایت قرار گرفتهاند و همه عموم میتوانند مشترک یک سرویس خبری شوند تا به هنگام رسیدن یک خبر، مورد اطلاع و آگاهی قرار گیرند. ترسیمات تجزیه و تحلیل مربوط به شهر، توسعه اقتصادی، و جرم و جنایت، در بخش ترسیمات شهری تدارک دیده شده است.
در ژانویه ۱۹۹۸، وبسایت شهر، به طور متوسط ۴۵۰ بازدیدکننده در روز داشت و بیش از ۲۵۰۰۰۰ hit توسط سایت دریافت گردید.در ژوئیه ۲۰۰۱، وبسایت شهر، بطور متوسط ۶۰۰۰ تا ۷۰۰۰ بازدیدکننده در روز و بیش از ۶ میلیون hit داشت. استفاده از این وبسایت به رشد خود ادامه میدهد.
- خدمات
شهروندان میتوانند سیستم کاتالوگ کتابخانهای را مورد جستجو قرار دهند و مضامین[۳۳] را مورد تجدید قرار دهند یا اطلاعاتی را در خصوص حساب کتابخانهای خود کسب کنند، مانند تعداد و عناوین موضوعات بررسیشده، جریمهها، دریافتها، و دیرکردها. این کار می تواند از طریق اینترنت و یا خدمات تلفنی خودکار، انجام گیرد.
پارکها و مناطق تفریحی، عملیات ثبت تلفنی را فراهم میکنند تا سطح دسترسی عموم افزایش پیدا کند و فعالیتهای عمومی با آسودگی و تسهیلات بهتری انجام گیرد.
عموم مردم میتوانند جلسات شورا را که در کانال شماره ۱۱ پخش میشود ببینند، و یا از طریق فنآوری video streaming در رایانههایشان، آن جلسات را مشاهده کنند.
- بازخورد و ورودی
شهروندان میتوانند به ریاست شهرداری و اعضای شورا پیام الکترونیکی بفرستند و یا برای ارسال اطلاعات یا درخواستهای اطلاعاتی و خدماتی، به کارمندان شهر، پیام الکترونیکی بفرستند. کارمندان شهر، بطور متوسط حدود ۳۲۰ پست الکترونیک در هر ماه دریافت میکنند. فرمهای بازخورد، در صفحات وب قابل دسترس است و این راه آسانی برای عموم است تا با کارمندان بگویند که چه اطلاعاتی را در وبسایت نیاز دارند.
۶-۴-۲- بخش Washtenaw [۳۴]
۶-۴-۲-۱- چشمانداز
بخش Washtenaw خدمات دولتی را به گونهای توسعه خواهد داد تا در هر زمان، در هر مکان، و از طریق فنآوریهای مبتنی بر وب انجامپذیر باشند.
۶-۴-۲-۲- اهداف
هدف ۱ : جوابگو بودن در برابر نیازمندیهای هیات موسسان بخش Washtenaw
هدف ۲ : مهندسی مجدد و سازماندهی مجدد فرآیندهای سازمانی
هدف ۳ : اجرای برنامه مدیریتی برای بهبودسازی فرآیندهای کسبوکار
هدف ۴ : بهبود و اصلاح عملیاتهای جمعآوری و ذخیرهسازی دادهها
هدف ۵ : ایجاد و ساخت فراساختار شبکهای قابل اطمینان
هدف ۶ : تعیین خدمات دولت الکترونیک
۶-۴-۲-۳- راهبردهای کلیدی
با ارائه مدل جدید خدماترسانی در دولت الکترونیک، بخش Washtenaw، سه راهبردی کلیدی برای هدایت در عملیات اجرائی مشخص نموده است:
- مشارکت عموم[۳۵]
بخش Washtenaw بایستی عموم را در تعیین و توسعه دولت الکترونیک مشارکت دهد.
- اجرای مرحله به مرحله[۳۶]
- اطلاعات الکترونیکی[۳۷]، فراهمکردن اطلاعات به عنوان جزئی سازنده
- تجارت الکترونیکی، قادرنمودن مردم و کسبوکار برای تراکنشهای کامل برخط، حتی پرداخت
- مردمسالاری الکترونیکی، ارائه خدمات بدون هزینه برای افزایش مشارکت مردم در دولت محلی
- دستیابی به پورتال[۳۸]
۶-۴-۲-۴- عوامل کلیدی موفقیت
پیادهسازی دولت الکترونیک در بخش Washtenaw پرهزینه و زمانبر خواهد بود. در این راستا موضوعاتی وجود دارد که بایستی مورد توجه قرار گیرند تا اینکه این تلاش موفقیتآمیز شود. این عوامل کلیدی موفقیت بطور خلاصه عبارتند از:
- محرمانگی و پوشیدگی
برای اطمینان از صحت دادههای عمومی و خصوصی، بایستی به فکر راههای جدیدی در مورد چگونگی هدایت کسبوکار، بود. این موضوع، با قابلیتهای زیر در ارتباط است:
- شناخت درست از شخص فرستنده اطلاعات
- اطمینان از اینکه اطلاعاتی که ارسالشدهاند مورد تغییر قرار نگرفتهاند
- بررسی پیامهای دریافت شده
- بایگانی و ادارهنمودن رکوردهای الکترونیکی
- ایجاد یک خطمشی برای امضا و تصدیق اعتبار الکترونیکی
- محافظتنمودن اطلاعات در مقابل دستبرد[۳۹]
بطور معمول، محرمانگی دادهها از طریق شبکه، سرویسدهنده[۴۰]، و سطوح پایگاه داده اعمال میشود. هر یک از سیستمهای موجود در بخش Washtenaw، مجموعه مشخصات IDها [۴۱] و کلمه عبور[۴۲] منحصربفرد خود را در اختیار دارد. دایرکتوری[۴۳] مرکزی برای همهIDها و کلمات عبور دستیابی وجود ندارد، و نیز استاندارد یکنواختی در یک دپارتمان برای شناسائی سطح محرمانگی اطلاعات در خود این دپارتمان و یا در دپارتمان دیگر وجود ندارد.
برای تامین محرمانگی و پوشیدگی، لازم برای حمایت از چشمانداز بخش Washtenaw در فنآوری، بایستی یک خطمشی یکسان، کنترلشده و اجباری وجود داشته باشد. این خطمشی باید محرمانگی و پوشیدگی شبکه، خدماتدهندهها، و سیستمها و به همان نسبت نیز دادههای موجود در شبکه را در این بخش به اجرا در آورد. در مجموع، نقاط دستیابی به اینترنت بایستی از طریق ایجاد دیوارهای آتش[۴۴] امنیتی مورد حراست قرار گیرند، که این دیوارهای آتش هم از طریق سختافزار و هم از طریق نرمافزار ایجاد میشوند.
- تامین وجه[۴۵] دولت الکترونیک
بخش Washtenaw، باید از این موضوع مطمئن باشد که مکانیزمهائی وجود دارد که بطور مناسب هزینههای پیادهسازی و نگهداری مداوم در راهحلها و اقدامات را مورد سرمایهگذاری قرار میدهند. اکثر حوزههای قانونی، چارههائی برای این تامینوجه درنظر گرفتهاند. برخی از آنها عبارتند از:
- سنتی[۴۶]: به طور سنتی، دپارتمان IT سرمایهای را در شروع انجام هر فعالیت یک فنآوری به عنوان بخشی از تقاضای بودجهای مدیر بخش، درخواست میکند. از این رو، دپارتمان IT ناگزیر به تعیین بازدهی مبلغ سرمایهگذاری و بهرهوریهائی است که از طریق اجرای موفق این عملیات تحقق پیدا میکند.
- سنتی اصلاحشده[۴۷]: تحت این پیشنهاد، دپارتمان خدماتی یا خطی که منفعتهائی را از اقدامات فنآوری کسب میکند باید اداره و سرپرستی آن را تقبل نماید. دپارتمان IT، دپارتمان تامینکننده وجه است که مورد کسبوکار را برای مبادرت به تلاشها توسعه میدهد، تقاضای وجه میکند، فرآیندهای کسبوکار خود را برای تطبیق با فنآوری جدید تنظیم میکند و برگشت سرمایهگذاری را مطابق با پیادهسازی موفق تعیین میکند.
- سرمایهگذاری در خود[۴۸]: در این مدل، شرکای دولت با یک خدماترسان بازرگانی[۴۹]، برای تسهیم در خطرات احتمالی[۵۰] و هزینههای توسعه و پشتیبانی از دولت الکترونیک مشارکت میکند. در نتیجه، اگر مدیریت مناسبی صورت گیرد، یک وضعیت “برد-برد”[۵۱] بوجود خواهد آمد.
- آموزش و تعلیم
دولت الکترونیک، یک تحول مهم در شیوه خدماتدهی بخش Washtenaw به موسسان اصلی آن ارائه میدهد. برای مجهزنمودن یک کارمند با منابع ضروری و علم حرکت به سمت این فاز جدید از دولت الکترونیک، بخش Washtenaw باید آمورش مشخصی را در آکادمی رهبری و برنامه توسعه حرفهای خود داخل نماید.
- بیانههای قانونی[۵۲]
دولت الکترونیک، یک ایده و طرز فکر نسبتا جدیدی است، و همانند همه فنآوریهای جدید، چندین بیانیه قانونی از آن ناشی خواهد شد. و این عمل باید در حین فرآیند به صورت تجربی از طریق دولت الکترونیک و تجارت الکترونیک تشخیص داده شد و مفاهیم قانونی مربوط به این پروه را حل نماید.
۶-۴-۳- کشور نیوزلند
۶-۴-۳-۱- چشمانداز
نیوزلند پیشتاز دولت الکترونیک در دنیا است.
۶-۴-۳-۲- ماموریت
از سال ۲۰۰۴ اینترنت برجستهترین ابزار مهیاشده برای برقراری دستیابی به اطلاعات، خدمات و فرآیندهای دولتی است
۶-۴-۳-۳- اهداف
- خدمات بهتر- آسانتر و مطمئنتر، باهزینههای کمتر، و با کیفت و ارزش بالاتر
- اثردهی و کارائی باارزشتر – اطلاعات و خدمات ارزانتر و بهتر برای مشتریان، و ارزش بهتر برای مالیاتدهندگان
- ترقی و افزایش شهرت – تجسمسازی از نیوزلند به عنوان یک ملت مدرن، یک مکان جذاب برای مردم و کسبوکار
- مشارکت بیشتر مردم در دولت – ایجاد مشارکت آسانتر برای آنهائی که قصد همکاری دارند
- رهبری[۵۳] – حمایت از جامعه مبتنی بر دانائی[۵۴] از طریق نوآوری بخش عمومی
۶-۴-۳-۴- فاکتورهای کلیدی موفقیت و قابلیتهای دولت الکترونیک
فاکتورهای بسیاری وجود دارند که تعیینکننده موفقیت در برنامهریزی هستند. تعداد زیادی از آنها عبارتند از:
- افزایش افراد و کسبوکارهائی که خواستار رویکرد همهجانبه دولت از دولت الکترونیک هستند، و بکارگیری قابلیتها برای ایجاد؛
- سرمایهگذاری اولیه در یک کانال خدماترسانی اضافی (برخط) جزء هزینه اصلی کسبوکار آژانس نیست، هرچند سایر هزینهها در آژانسها بدلیل رشد و توسعه بکارگیری برخط کاهش پیدا کند؛
- ارزشگذاری و کیفیت خدمات، برای خدماتی که بصورت برخط ارائه میشوند، میتواند برای اطمینان از مطالبات مکرر، بواسطه کانال خدماترسانی مدیریت شود.
- آژانسها این توانائی را دارند که تغییرات را از آژانسهای مهم به خدمات مهم در تدارک به منظور خدماترسانی اشتراکی و یکپارچه، سازگار کنند.
- آژانسها این توانائی را دارند که رخدادهای حیات اجباری[۵۵] و عملی[۵۶] و یا نیازمندیهای خدماتی که کاربران آنها را به عنوان ابزاری برای دسترسی به دولت بکار میگیرند، مشخص سازند.
- آژانسها این توانائی را دارند که فرآیندهائی را به منظور برقراری پیوند رخدادهای حیات یا نیازهای خدماتی نهائی[۵۷] با فرآیندهای میراثی موجود و سیستمهای غیرنهائی[۵۸]، مهندسی دوباره کنند.
- سازمان بخش Wider State و دولت محلی، در همه سطوح آمادهاند تا خطمشیها، استانداردها، راهحلهای ممکن را مورد پذیرش قرار دهند.
- واحد دولت الکترونیک میتواند پوشیدگی و امنیت قابل قبولی را به همراه تصدیق اعتبار، مورد توسعه قرار دهد و آژانسها آنها را بپذیرند.
- آژانسها میتوانند تساوی دسترسی به اطلاعات و خدمات را تامین کنند.
- واحد دولت الکترونیک میتواند هماهنگی، تطبیق، و تمامیت در ابتکارات شهروند الکترونیکی و تجارت الکترونیکی را تامین کنند.
- واحد دولت الکترونیک و آژانسها میتوانند تغییرات و تجدیدات راهبردی را پیشبینی نمایند.
۶-۴-۴- ایالت نبراسکا [۵۹]
۶-۴-۴-۱- چشمانداز
با بکارگیری دولت الکترونیک، ایالت نبراسکا در هر مکان و در هر زمانی برای کسبوکار آماده خواهد بود.
۶-۴-۴-۲- اهداف
- دولت به شهروندان، و دولت به کسبوکار
هر شخصی که کسبوکاری را با دولت ایالت انجام میدهد، میتواند به وبسایت ایالت برود، به آسانی اطلاعات یا خدماتی را که میخواهد پیدا کند، و در صورت تمایل تراکنشهایش را بطور کامل الکترونیکی انجام دهد.
- دولت به دولت
آژانسهای ایالتی، خدمات را بهبود خواهند داد، و موجب بالابردن کارائی و تاثیردهی عملیات دولتی از طریق همکاری، ارتباط، و اشتراک داده مابین آژانسهای دولتی در همه سطوح میشوند.
- دولت به کارمند و عملیات داخلی
آژانسها عملیات داخلی را بررسی میکنند تا برنامهها و راههای موثر و ارزشمند دولت الکترونیک را تعیین کنند. هدف از این تلاش، اصلاح کارائی و تاثیردهی به وسیله تعویض عملیات دستی با تکنیکهای خودکار است.
۶-۴-۵- کشور برونئی دارالسلام (Brunei Darussalam)[۶۰]
۶-۴-۵-۱- چشمانداز
یک دولت هوشمند الکترونیکی[۶۱] با چشمانداز خدماترسانی مدنی در قرن ۲۱.
۶-۴-۵-۲- ماموریت
دولت مقتدر برآن است تا برای دادن بهترین خدمات به ملت، حکومتگری و خدمات الکترونیکی ارائه کند.
۶-۴-۵-۳- راهبردها
چارچوب راهبردی، تعیینگر یک نقشه راه[۶۲] قوی، با تجسم بر یک دولت هوشمند الکترونیکی و با چشمانداز خدمات مدنی در قرن ۲۱ام است. مبتنی بر فاکتورهای کلیدی موفقیت مشخص، هم راهبردهای هستهای و هم چارچوب راهبردی قاعدهمند، خصوصا اهداف و عملیات راهبردی، بایستی موافق با نتایج تعیینشده باشند.
راهبرد هستهای ۱: تاسیس چارچوب ساختاری دولت الکترونیک برای تحقق و حمایت از نتایج مهم.
هدف۱ – زیرساخت بنیادی
هدف۲ – معماری دولت الکترونیک
هدف۳ – مکانیزمهای نظارت[۶۳] و بازبینی و تنظیمکننده[۶۴]
راهبرد هستهای ۲: تزریق Smart Capital برای ایجاد زیرساخت مطمئن و مضامین مورد دسترس
هدف۴ – زیرساخت دولت الکترونیک
هدف۵ – عملیات و خدمات رایج دولت الکترونیک
هدف۶ – عملیات و خدمات ویژه دولت الکترونیک
راهبرد هستهای ۳: توسعه منابع اجتماعی برای بکارگیری ظرفیتها، استعدادها، و نوآوریها در فراسوی اقتصاد ICT-LED .
هدف۷ – اقدامات اقتصادی و اجتماعی مبتنی بر دانش.
۶-۴-۵-۴- اهداف
- هدف راهبردی اول: ایجاد چارچوب رسمی و بنیادی
- برپائی کمیته اجرائی دولت الکترونیک، به همراه دبیران آن، برای بهبود در طرح عملیاتی دولت الکترونیک (۲۰۰۰)
- برپائی مرکز IT بروئنی دارالسلام (مرکز EG) به همراه نیروی انسانی DIT&SS (2001)
- برپائی مرکز IT در همه وزارتخانهها (MIT) و واحد IT (IUT) سازمانی در همه دپارتمانها به همراه نیروی انسانی MSD (2001)
- هدف راهبردی دوم: ایجاد معماری دولت الکترونیک
- بازبینی و تحول مداوم در خطمشیها، رویهها، آئیننامهها و قانونهای مناسب با نیازمندیهای HRM/HRD (2001)
- بازبینی و تحول مداوم در خطمشیها، رویهها، آئیننامهها و قانونهای مناسب با نیازمندیهای HRM/HRD (2001)
- بازبینی و تحول مداوم در خطمشیها، رویهها، آئیننامهها و قانونهای مناسب با نیازمندیهای HRM/HRD (2001)
- بازبینی و تحول مداوم در خطمشیها، رویهها، آئیننامهها و قانونهای مناسب با نیازمندیهای مالی MOF (2001)
- برپائی چارچوب امنیتی در رابطه با دولت الکترونیک و شامل خطمشی و استانداردهائی به منظور بهترین عملکردها (۲۰۰۱)
- برپائی چارچوب قانونی متناسب با دولت الکترونیک (۲۰۰۱)
- برپائی ارتباطات چارچوب معماری باز و شبکهسازی، به همراه خطمشی و استانداردهائی به منظور بهترین عملکرد (۲۰۰۱)
- برپائی چارچوب معماری باز در پلاتفرم محاسباتی[۶۵] شامل خطمشی و استانداردهائی به منظور بهترین عملکرد (۲۰۰۱)
- انجام تدارکات ارزیابی، سرمایهگذاری، تامین وجه، و ردیابی سریع (۲۰۰۱)
- پیادهسازی طرح IT خدماتی (۲۰۰۱)
- هدف راهبردی سوم: برپائی مکانیزمهای نظارتی و تنظیماتی
- بازبینی و تنظیم مداوم مجریان خدماتی و تدارکدهندگان مرتبط بادولت الکترونیکی از طریق انجمن BIT (2002)
- بررسی و بازبینی از عملکرد مداوم سالیانه IT در آژانسهای دولتی (۲۰۰۲)
- هدف راهبردی چهارم: برپائی زیرساخت دولت الکترونیک
- توسعه ارتباط شبکه مرکزی[۶۶] برای همه وزارتخانهها و دپارتمانها(۲۰۰۲)
- توسعه سیستمهای شبکه مرکزی با امکان استفاده از اینترنت و اکسترانت در همه وزارتخانهها و دپارتمانها (۲۰۰۲)
- هدف راهبردی پنجم: گسترش خدمات و عملیات رایج و متعارف دولت الکترونیک
- راهاندازی عملیات دادهای و شبکهای دولت به وسیله مرکز EG (2001)
- راهاندازی مدیریت شبکهای به وسیله مرکز EG (2001)
- راهاندازی طراحی شبکهای به وسیله مرکز EG (2001)
- زیرساخت کلیدی عمومی و امضای دیجیتالی به وسیله مرکز EG (2001)
- راهاندازی خدمات Help-Desk به وسیله مرکز EG (2001)
- راهاندازی خدمات پست الکترونیک و پیامرسانی به وسیله مرکز EG (2001)
- راهاندازی میزبانی وبسایت رسمی دولت الکترونیک به وسیله مرکز EG (2001)
- راهاندازی پورتالهای دولت الکترونیک به وسیله مرکز EG (2001)
- توسعه خدمات بهبودرسانی و بازیابی حوادث و اتفاقات به وسیله مرکز EG (2001)
- توسعه خدمات رسیدگی به امور اضطراری به وسیله مرکز EG (2001)
- توسعه خدمات مربوط به نگهداری[۶۷] از دادهها به وسیله مرکز EG (2001)
- توسعه خدمات عملیاتی عمومی به وسیله مرکز EG (2001)
- هدف راهبردی ششم: گسترش خدمات و عملیات ویژه دولت الکترونیک
- هدف راهبردی هفتم: ایجاد اقدامات اقتصادی و اجتماعی مبتنی بر دانش[۷۰]
- اقدامات بازاریابی جامعه اطلاعاتی به وسیله دبیرخانه BIT (2001)
- برپائی آموزش IT برای خدمات مدنی به انضمام برنامه آموزش مبتنی بر رایانه و آموزش الکترونیکی به وسیله مرکز EG، CSI، و وزارتخانهها (۲۰۰۱)
- برپائی مهارتهای IT در همه برنامهها به وسیله MOE (2001)
- برپائی پارک سایبر[۷۱] به وسیله MOC (2001)
- برپائی شبکه ملی اطلاعاتی و اقدامات جامعه مبتنی بر دانش با مرکز پشتیبانی محلی به وسیله MIPR (2001)
- برپائی مرکز چندرسانهای[۷۲] الکترونیکی محلی و کیوسکهای هوشمند[۷۳] به وسیله MOC (2001)
۶-۴-۵-۵- ساختار
۶-۴-۶- نقش راهبردی دولت الکترونیک INK [۷۴]
INK [۷۵] یک نقش منحصر بفرد دولت الکترونیک در دولت Kansas دارد. در سال ۱۹۹۸، قوه قانونگذار، لایحهای برای برپائی یک سازمان فنآوری اطلاعات حکومتی برای دولت ایالتی تصویب کرد و فرماندار این لایحه را به عنوان یک قانون تائید کرد. این قانون جدید، یک انجمن اجرائی فنآوری اطلاعات (ITEC) [۷۶] با ۱۷ عضو برای اداره و طراحی سازمانی فنآوری اطلاعات تاسیس کرد. ITEC اعضای کابینه بخش اجرائی و صاحبمنصبانی از همه بخشهای دولت مثلا مجریانی از بخش خصوصی دارد. مدیر اجرائی INKعضوی از ITECاست. ITEC مسئول پذیرش موارد زیر است:
- سیاستهای منابع فنآوری اطلاعات و متدولوژیهای مدیریت رویهها و پروژهها برای همه آزانسهای ایالت.
- یک معماری فنآوری اطلاعات، شامل سیستمهای ارتباطاتی، شبکهها و تجهیزات، که همه آژانسهای ایالت را دربر دارد.
- استانداردهائی برای مدیریت دادهها در سطح همه آژانسهای ایالت.
- یک طرح مدیریت فنآوری اطلاعات راهبردی برای ایالت..
قانون مورد نظر، همچنین یک معماری فنآوری اطلاعات پایه یا CITA [۷۷] را ایجاد کرده است. CITA مسئول معماری فنآوری اطلاعات ایالت است. CITA همچنین به عنوان عضوی در ITEC خدمت میکند. همچنین این قانون متصدیان فنآوری اطلاعات پایه یا CITO ها[۷۸] را برای هر شاخه از دولت ایجاد کرد. CITO ها مسئول بازبینی و مشاوره با آژانسها در شاخههای مربوطهشان جهت کنترل از اینکه آژانس خطمشی ITEC و رویههای CITA را پذیرفتهاند، هستند. هیات کمیسیون و مشاوران ایجادشده به وسیله ITEC یا به وسیله اساسنامه قانونی، به عنوان کارشناسان اصلی در یک مقام مشورتی برای ITEC بکار میروند.
۶-۴-۶-۱- طراحی ITEC
طبق توضیحات داده شده در قمست قبل، CITA که با کمیته طراح فنآوری اطلاعات ایالت کار میکند، مسئول طراحی مدیریت اطلاعات راهبردی یا SIM [۷۹] است. طرح SIM به وسیله ITEC تصویب گشته و به کمیسیون مشترک فنآوری اطلاعات قانونگذار یا JCIT [۸۰] ارائه شده است. JCIT کمیتهای مشتمل بر ۵ سناتور[۸۱] و ۵ نماینده[۸۲] است و کارش پرداختن به اشتباهات در مصوبات مربوط به فنآوری اطلاعات Kansas است.
طرح جاری SIM ، شامل ۱۵ عینیت در دولت الکترونیک و ۲۱ اقدام اولیه ویژه برای فنآوری اطلاعات ایالت است. INK مسئولیت رهبری ۵ اقدام اولیه زیر را بر عهده دارد:
- مرکز کسبوکار Kansas
- پورتال معاملات الکترونیکی[۸۳]
- استانداردهای وب موجود در سراسر ایالت
- سیستم مکانیاب اطلاعات دولتی Kansas[۸۴] (KGILS، فهرست شاخصداری از اطلاعات و خدمات عمومی ارائه شده به وسیله آژانسهای ایالت است)
- طراحی و معماری بازاریابی خدمات پورتال INK برای دسترسی بیسیم
INK، همچنین مسئولیتی برای ۱۱ اقدام اولیه دیگر تخصیص داده است. این اقدامات شامل قراردادن همه فرمهای دولتی بصورت برخط و توسعه یک پورتال کارمندی برای منابع انسانی[۸۵] و مساعدههای کارمندی است. این طرح مستلزم آن است که INK با بخش قضائی[۸۶] در یکپارچگی برخط همه موارد اطلاعاتی محکمهای ایالتی و محلی کار کند؛ و INK مشخصههای ویژهگرائی را که کاربران توسط آنها میتوانند دیدگاههای خود را از خدمات INK در وب شخصیسازی کنند، کشف نمایند. اقدامات دیگر طرح SIM که INK با آنها سروکار دارد عبارتند از: زیرساخت کلید عمومی[۸۷] برای امنسازی تراکنشها و بررسی اعتبارات، شبکه آموزش و پروش Kansas [۸۸] ، و ارائه برخط خصوصیات جغرافیائی Kansas است. سرانجام، طرح SIM، اجرای یک شبکه هوشیار سلامتی[۸۹] برای بیمارستانها و سازمانهای سلامتی عمومی مطرح میکند. طرح راهبردی INK، از این اقدامات طرح SIM پشتیبانی میکند.
۶-۴-۶-۲- چشمانداز، ماموریت و عینیتهای INK
سرپرست هیات مدیره[۹۰] INK، یک هیات ۱۰ نفره از دبیران کابینه و اعضای اجرائی از واحدهای ایالتی و محلی، بخش خصوصی، و گروههای کاربری ایالت هستند.
این هیات، چشمانداز و ماموریت زیر را پذیرفته است:
چشمانداز هیات INK : دگرگونی مثبت رابطه بین شهروندان، کسبوکارها، و دولتها از طریق عملیات و خدمات دولت الکترونیک با خصوصیات یکپارچه و کارآمد.
ماموریت هیات INK : تدارک دروازه الکترونیکی به اطلاعات و خدمات دولتی Kansas
برای رسیدن به این چشمانداز و ماموریت، INK، عینیتهای قانونی[۹۱] زیر را در اختیار دارد و سه عینیت راهبردی[۹۲] دیگر را نیز پذیرفته است.
۶-۴-۶-۴- عینیتهای قانونی
- مشورت و رایزنی با آژانسهای عمومی و ایالتی؛
- تدارک دسترسی الکترونیکی به دولت Kansas ؛
- فراهمکردن و بهینهسازی تعامل آسان با شهروندان، کسبوکارها، و دولت تا اطلاعات و خدمات Kansas تحت تضمین پوشیدگی، امنیت، وقابلیت دسترسی قرار گیرد؛
- افزایش مقدار، کیفیت، و ارزش اطلاعات و خدمات Kansas ؛
- هماهنگکردن خدمات INK با اقدامات ایالتی و انجام مدیریت در اطلاعرسانی و خدماترسانی؛
- انجام یک طرح سرمایهگذاری در خود[۹۳] که رشد خدمات اطلاعاتی را بطور همیشگی توسعه میدهد؛
- اکتشاف و اجرای فنآوریهائی برای بهبود دسترسی به خدمات و اطلاعات Kansas.
- توسعه عملیات تماما یکپارچه برخط؛
- اجرای خدمات برخط که پتانسیل پذیرش بازار و نرخ مصرف بالائی داشته باشد؛
- ایجاد عملیاتی که بتواند به آسانی و با استفاده از معماریهای رایج، کدهای(اشیای) قابل استفاده مجدد، و فنآوریهای توسعهپذیر، به عملیات آینده توسعه یابد.
۶-۴-۶-۷- عینیتهای راهبردی
۶-۴-۷- شهر Redondo Beach [۹۴]
۶-۴-۷-۱- چشمانداز
دولت الکترونیکی، ابزاری است که آژانسها را قادر میسازد تا نیازمندیهای مشتریان را از طریق خدماتدهی و اطلاعرسانی دولتی فراهم کنند. مشتریان ما، چه داخلی و چه خارجی، میتوانند به آسانی به خدمات و راههای آسان ارتباطی که ما آنها را تهیه دیدهایم دسترسی پیدا کنند.
دولت الکترونیک، فرصتی را برای ما فراهم میکند تا ماموریتمان را با خدمات سطح بالا، کارا، و قدرتمند انجام دهیم. از طریق فنآوری، ما قادر خواهیم بود هنگامی که مشتریان به اطلاعاتی نیاز دارند آنها را فراهم کنیم. در این صورت شهروندان از طریق این کارائی مفید دولت، میتوانند خدمات بهتری دریافت کنند.
همچنین دولت الکترونیک وسیلهای است برای اعمال این تفکر که چگونه آژانسهای دولتی محلی عملیات کسبوکار خود را سازماندهی و توسعه دهند. شهروندان ما بطور فزاینده بدنبال خدمات و اطلاعاتگیری آسان، سریع، سالم و به گونه برخط هستند.
در پاسخگوئی به نیازهای در حال افزایش برای خدمات برخط، این شهر میتواند از فنآوریهای اینترنتی به عنوان نیروی محرکی برای تجدیدنظر اینکه چگونه کسبوکار مورد عمل قرار گیرد، استفاده نماید. سیستمهای کسبوکار مهندسی مجدد شده، میتوانند نتایح حقیقی و ملموس دولت الکترونیک باشند.
برای دستیابی به موفقیت، دولت الکترونیک باید در اموری که به کاربران این امکان را داده که توسط یک رسانه با یک طریق آسان و شهودی تعامل داشته باشند، از فنآوری استفاده کند. از این رو، نه تنها باید در رویاروئی با نیازهای در حال تغییر گروهها و اشخاص، انعطاف داشته باشد، بلکه باید همچنین فنآوری جاری را نیز سرلوحه کار خود قرار دهد. سیستمهای ما بایستی به روشی طراحی شوند که اجازه دهند با تغییرات غیرقابل پیشبینی در فنآوری انطباق و سازگاری داشته باشند.
اینترنت و اینترانت شهری، میتوانند به عنوان ابزارهای بسیار موثری برای کارمندان شهر مطرح باشند تا با شهروندان، با یکدیگر، و با اشخاص ارتباط برقرار سارند و کسبوکار خود را انجام دهند. اطلاعات، به سرعت میتوانند از طریق دستیابی الکترونیکی قابل دسترس قرار گیرند، و در نتیجه هزینهها کاهش یافته و کارائی بالا میرود.
تسهیلات موجود در اینترنت، با قابلیت دسترسی ۲۴/۷ ذاتی خود، مشارکت در امور شهری را برای بسیاری از خانوادهها که اکنون ملزم به “ساعتهای اداری” هستند، ممکن میسازد.از این رو، شهروندان، درک بهتری از اجتماعشان و پیچیدگی بیانیههای دولتی خواهند داشت. در هر صورت، برای اینکه خدمات شهری برخط موفق عمل نماید، کاربران باید از جهت پوشیدگی و امنیت خدمات اطلاعاتی مبتنی بر وب مطمئن باشند. توقع عمومی آن است که خدمات دولت الکترونیک همیشه در دسترس باشد، تراکنشها مطمئن باشند، و سازمانهای دولتی اطلاعات مربوط به شهروندان را مورد اشتراک قرار ندهند.
۶-۴-۷-۲- موفقیتهای اخیر
این شهر، اخیرا گامهای زیر را در پیمودن بسوی دولت الکترونیک کسب کرده است:
- اجاره سهساله رایانههای Dell به منظور بروزرسانی رایانههای رومیزی[۹۵] با تجهیزات سریعتر، فراگیرندهتر، و کاراتر در مصرف انرژی.
- پیادهسازی شبکه رسمی[۹۶] (NET)، مجهزشده با ارتباطات Adelphia، برای اتصال تاسیسات ۱۲گانه و عمارت شهری. I-NET، این امر را ممکن میسازد که شهر از منفعتهای تازهترین فنآوری برای بهبود و اصلاح ارتباطات داخلی و نقلوانتقالات دادهای استفاده کند.
- کنابخانه عمومی شهر، در حال حاضر دسترسی عمومی با قابلیت برخط به کاتالوگ کتابخانهای تدارک میدهد. به علاوه مشتریان میتوانند بطور ۲۴/۷، به خدمات مرجعی متصل شوند و در انجمن کتاب “Chapter-a-day” ثبتنام نمایند.
- در طول سال گذشته، اداره امور شهری[۹۷]، با استفاده از فنآوری، اسناد را به صورت شبیهسازیشده درآورد، بطوری که عموم مردم و کارمندان میتوانند به آسانی برنامه کاری، صورت جلسات، گزارشات، و دیگر اسناد برخط را جستجو و بازیابی نمایند.
- دپارتمان فنآوری اطلاعات، اخیرا سیستم پستی Group-Wise را پیادهسازی کرد، بطوری که اکنون کارمندان میتوانند از طریق اینترنت به صندوق پست الکترونیکشان دسترسی داشته باشند.
- همچنین، در طول سال گذشته، دپارتمان پلیس اسناد خود را با استفاده از فنآوری به صورت شبیهسازیشده درآورد. این دپارتمان، همچنین واحدهای دادهای سیار را در ماشینهای پلیس راهاندازی کرد و اخیرا تجهیزات دوربین ویدئوئی درونماشینی را به آنها اضافه کرد.
- دپارتمانهای شهری، اطلاعات و فرمهای خود را به صورت برخط در دسترس قرار دادند. مثلا، دپارتمان مهندسی و ساختمان، اطلاعات ساختمانی و نظارت را به صورت برخط ارائه نموده است.
۶-۴-۷-۳- نیازمندیهای اجتماع[۹۸]
بیانیه نیازمندیهای اجتماع، به وسیله شهروندان و کسبوکارها که در گزارش “Connecting Redondo Beach” گردآوری شده است، از سوی این شهر در اکتبر ۲۰۰۱ منتشر شده است. ارتباطات بیدرنگ، متمرکز بر یک صفحه وب تعاملی است که دسترسی برخطی به برنامه عملیاتی اجتماع شهری، صورت جلسات، نظام شهرداری، اسناد، و گزارشات؛ یک تقویم اجتماعی، و قابلیت پست الکترونیکی اعضای انجمنی مهیا میسازد. یک موتور جستجوی قوی، برای بکارگیری خدمات و اطلاعات برخط مورد نیاز است که به وسیله این گروه مورد جستجو قرار میگیرد: نقشهها؛ اطلاعات توسعه دهنده اقتصادی؛ ماموریتهای شغلی؛ شناسائی خدمات قابل دسترسی؛ درخواست خدمات؛ پیوندهائی به دیگر صفحات وب انجمن؛ تراکنشهائی شامل پرداخت اجرتها و جریمهها؛ تدارکات مربوط به گواهینامهها و جوارها؛ و خلق مجدد عملبات ثبتی دپارتمان.
این شهر، به عنوان زیربنائی برای ایجاد خدمات ذکرشده، یک سیستم مدیریت مضامین (CMS)[۹۹]، طراحی میکند. سه فاز دولت الکترونیک، عبارتند از: اطلاعات، ارتباطات، و تراکنش. CMS، ستادهای شهری را به سوی دو مولفه نخستین، یعنی اطلاعات و ارتباطات، حرکت میدهد. این سیستم، مدیریت دادهها را آسان مینماید و موجب نمایش اطلاعات به گونه موثر و بهنگام میشود. سومین مولفه دولت الکترونیک، یعنی تراکنش، در زمان بعدی، هنگامی که یک سیستم مدیریت مالی جدید در فرآیند عملیات قرار میگیرد، تحقق پیدا میکند.
۶-۴-۷-۴- نیازمندیهای داخلی
توسعه یک سیستم مدیریت مالی (FMS)[۱۰۰] جدید، در بیشتر دپارتمانها برای ارائه خدمات برخط مبتنی بر تراکنش[۱۰۱]، اساسی است. به علاوه، برای قادرنمودن شهروندان به منظور انجام تراکنش در کسبوکار برخط شهری، این FMS جدید اجازه میدهد گزارشگیری اعتباری و مالی، تدارکات، فرآیند پرداخت، فرآیند پرسنلی، زمانبندی و غیره ساده و موثر شوند.
دیگر عملیات کاربردی با الویت بیشتر، یک سیستم مدیریتی مولفههای روابط (CRM)[۱۰۲] است. CRM، این امکان را مهیا میسازد که همه کمیتههای شهری بتوانند درخواستهای خدماتی شهروندان، نظرات، و بیانیهها را ردیابی کنند، و گزارشات موجود در اطلاعات را با سهولت و کارائی بیشتری جمعآوری نمایند.
سرانجام، برنامه دولت الکترونیک Redondo Beach، باید یک اینترانت را راهاندازی نماید. با استفاده از یک اینترانت، اطلاعات منتشر میشود، ارتباطات تقویت میشود، و تراکنشها هدایت میشوند، و از این رو، فرصت بسیار مهم و بزرگی برای شهر مهیا خواهد شد. هزینههای مرتبط با انتشار اطلاعات، ارتباطات، و تراکنشها، با استفاده از اینترانت میتواند کاهش پیدا کند. اطلاعات ایجادشده، میتواند به آسانی هرچه تمامتر در دسترس کارمندان قرار گیرد، و با آسانشدن ارتباطات، اخبار و وقایع مهم و اطلاعات از طریق سازمانها میتواند به گونه مهمی تقویت شود و موجب کارائی در خدمات خواهد شد.
۶-۴-۸- ایالت آندراپرادش[۱۰۳]
۶-۴-۸-۱- چشمانداز
این ایالت، اولین ایالتی بود که در کشور هند پتانسیلهای موجود در ICT را برای بکارگیری آن در بهبود دولت تائید کرد.
دولت آندراپرادش برای ارائه خدمات موثر به شهروندان با استفاده از ابزارها و اهرمهای مختلف فنآوری ارتباطات و اطلاعات جهت ایجاد دولت الکترونیک تدبیری اندیشید.
چشماندار دولت الکترونیک، بر استقرار دولت SMART بنا نهاده شده است. SMART مخفف کلمات زیر است:
- Simple : دولت ساده و غیرتجملی
- Moral : دولت بااخلاق و وجدان
- Accountable : دولت مسئول
- Responsive : دولت پاسخگو
- Transparent : شفافیت در امور دولت
استراتژی دولت الکترونیک، اهرم مدبرانهای است در رسیدن به اوج دولت SMART. استفاده از فنآوری اطلاعات توسط دولت آندراپرادش، یک موقعیت پیشتاز و برتر را در عصر اطلاعات و انتقال به جامعه اطلاعاتی فراهم کرده است.
۶-۴-۸-۲- چارچوبها و راهبردها
راهبرد دولت آندرپرادش جهت تحقق دولت الکترونیک تدریجا طی چند سال مشخص شده است. برخی از نتایج زودرس عبارتند از:
- پروژه CARD[۱۰۴]– پروژه پیادهسازی و مکانیزاسیون ثبت اسناد قانونی مثل انتقاد اسناد، گرو گذاشتن اسناد، وقف املاک، و … است.در طی سه سال از شروع طرح، ۲۳۹ اداره ثبت اسناد مکانیزه شده و ۲.۸ میلیون سند رایانهایشده و ۲.۱ میلیون اموال و دارائی ارزیابی شده است.
- MPHS[۱۰۵]– پروژه بررسی چندمنظوره خانوارها که در آن بانک اطلاعاتی جهت ۷۵ میلیون شهروند و ۳۵ میلیون رکورد زمین ایجاد شده است.
- C-TAS[۱۰۶]– تحت این پروژه، مکانیزاسیون ۲۳۳ منطقه دارائی و ۳۰۰ اداره زیرمجموعه آن انجام گرفت.
- Compact[۱۰۷]– سیستم ثبت فروشندگان و مغازهدارها و پرداخت مالیات بر فروش آنها که بصورت مکانیزه انجام میشود
دولت آندراپرادش پتانسیلهای موجود در بکارگیری ارتباطات اینترنتی و فنآوریهای وب را برای بهبود خدمات دولتی جهت بکارگیری آن در خدماتدهی با سرعت بالا به شهروندان و در راستای توسعه اقتصادی بررسی کرد.
دولت، جهت تبدیل این پتانسیلها به واقعیت با چالشهائی مواجه بود که از جمله آنها عبارتند از:
- فنآوری – گستره سریع تغییرات فنآوری، انتخاب روشی جهت اختصاص هزینه مناسب در بین راهحلهای ممکن را شامل میسازد.
- منابع – احتیاج به سرمایهگذاری منابع کلان، یک قدم اساسی و موثر برای اجراکردن پروژههای وابسته به هم در یک زمان مشخص است.
- اولویتبندی – اولویتبندی برنامههای کاربردی دولت الکترونیک، یک نیاز ضروری است، چرا که حدود ۱۵۰۰ نوع خدمات در حوزه ICT قابل اجرا است.
- روش اجرا – تضمینی لازم است که پروژههای دولت الکترونیک با یک روش حداقل هزینه و با محوریت خدماترساندن به شهروندان آماده شوند.
دولت آندراپرادش، سپس چارچوب و راهبرد مناسبی برای چالشهای فوق درنظر گرفت که در جدول زیر آمده است:
راهبرد | چارچوب |
معماری ICT | فنآوری |
مدل PPP | منابع |
برنامه کاری دولت الکترونیک | اولویتبندی |
مدل 6c | اجرا |
دولت آندراپرادش، جهت انجام پروژههای دولت الکترونیک در یک حوزه، دریافت که سیستمهای پیچیده را در قالب پروژههای مجزا و به صورت سیستمهای خوداتکا اجرا کرده و در نهایت، آنها را به هم مرتبط کند. این روش، از روش ایجاد سیستمهای موقت و جزیرهای کاملا متفاوت و دارای مزیتهای بسیار است.
در ژوئن سال ۲۰۰۱، دولت آندراپرادش به مدت ۵ ماه با یاری از مشاورین بینالمللی، استاندارهای فنآوری، سیاستهای امنیتی و راهبردی زیرساختار Public Key را آماده کرد. مدلها و برنامههای مشترک تبادل اطلاعات در دولت و ساختار فنآوری که پیشنهاد شد، بسیار روشن و شفاف بود و بیشک اینها کلیدهای موفقیت در حین اجرا بود. استانداردهای تعریفشده برای هریک از بخشها، قادر بودند بصورت تضمینی و مطمئن دو سیستم رایانهای را به هم متصل کرده و یکپارچهسازی انجام گیرد. استانداردهای ماحصل مصوبهای بود که همه سازمانها، وزارتخانهها و دستاندرکاران توسعه دولت الکترونیک آن را قبول داشتند و آن را در پروژههای دولت الکترونیک بکار میبستند.
پژوهشها نشان میدهند که دولت آندراپرادش برای تدوین چارچوب ICT، سه نکته مفید و اساسی زیر را مدنظر داشت:
- دیدگاه سازمانی[۱۰۸]: در حالتی که هر سازمانی مستقل و جدا از دیگر سازمانها و وزارتخانهها عمل کند، هیچ نفع و مزیتی در ایجاد دولت الکترونیک ندارد. هیچ ادارهای به تنهائی در ارائه خدمات الکترونیکی موفق نیست. سازمانها به تشریک مساعی نیاز دارند و نباید خودمحور و مستقل عمل کنند.
بنابراین باید ضمن ارائه یک راهبرد مشخص، همزمان چندین برنامه کاربردی را که در راستای حرکت به سمت دولت الکترونیک است با یک سیاست متمرکز اجرا کرد، هدف نهائی برنامههای کاربردی و ساختار ICT، آن است که در زمان معینی همه سازمانها خدمات دولت به شهروندان را تنها از یک پنجره واحد ارائه دهند.
- دستورالعملها و استانداردهای اینترنت: دستورالعملها و استانداردها، مطئنا باید قابلیت توسعه خدمات ادارهها و سازمانها را بر روی وب دارا باشند. این موضوع، یک نیاز ضروری است که همه برنامههای کاربردی، مطابق با استانداردهای فنآوری اینترنت توسعه یابند. واضح است که استفاده از فنآوری اینترنت در پروژهها و برنامههای گوناگون، منجر به یک دگرگونی بنیادین در آنها میشود.
- یکبارساختن، همیشه استفادهکردن: گسترش و توسعه یک معماری ثابت و ساختار مشترک عملیاتی، به بخشها و سازمانهای دولتی اجازه خواهد داد که سازمانها فقط یکبار زیرساختی را بنا کنند و سپس آن را در برنامههای کاربردی گوناگون بکار گیرند. ساختار برنامه باید قادر باشد برنامههای جاری را پشتیبانی کرده، و پایهگذاری برای نوآوریها و برنامههای آینده باشد. همچنین، هسته برنامههای کاربردی باید بصورتی طراحی شده باشد که علاون بر استفاده در یک اداره، قابل استفاده در ادارت گوناگون و سازمانهای بزرگتر نیز باشد. نتایج بکارگیری این روش آن است که بطور چشمگیری هزینههای طراحی، توسعه، پیادهسازی، آموزش و نگهداری سیستمها کاهش پیدا میکند.
۶-۴-۹- سازمان تنظیم آئیننامه آفتکشی ایالت کالیفرنیا[۱۰۹]
برنامه راهبردی دولت الکترونیک، چشمانداز ما را برای بکارگیری خدمات الکترونیکی به منظور تحولی در چگونگی انجام کسبوکار تعیین میکند. به عبارت دیگر، برنامه راهبردی دولت الکترونیک، یک راهبرد چشماندازانه[۱۱۰] برای تحول عملیات کسبوکار دپارتمان تنظیم آئیننامه آفتکشی (DPR)[۱۱۱] ارائه مینماید. این طرح، پاسخی به این چالش از طریق انجام ماموریتی برای دولت الکترونیک (یعنی eDPR) است تا کل خدمات آفتکشی را با بکارگیری راهحلهای موثر، مفید، و قابل دسترس فنآوری دولت الکترونیک مهیا نماید که میتواند ماموریت ما را در حفاظت محیط مورد پشتیبانی قرار دهد.
این برنامه، همچنین راهبردها و اقداماتی را برای جنبش DPR به سمت عملیات پیشرفته الکترونیکی از طریق فرآیندهای کسبوکار اصلاحشده و فنآوریهای داخلی مهیا میکند.
۶-۴-۹-۱- اهداف راهبردی eDPR
سه هدف راهبردی eDPR، عبارتند از:
- با پیادهسازی راهحلهای مناسب دولت الکترونیک، کارمندان دپارتمانها بتوانند عملیات خود را بطور موثر و با کارائی بیشتر انجام دهند.
- دسترسی فوری به همه اطلاعات دپارتمان در مورد اثرات محیطی و منفعتهای استفاده از آفتکشی در کالیفرنیا.
- ارائه همه موجودیتهای کنترلشده با قابلیت اجرای همه تراکنشهایشان با این دپارتمان و بطور الکترونیکی، با استفاده از روشهای مطمئن، آسان، و مناسب برای نیازمندیهایشان.
۶-۴-۹-۲- چشماندازی برای eDPR
برای رسیدن به پتانسیل کاملی از دولت الکترونیک و به منظور بهبود و اصلاح راهی که مشتریان در تعامل با DPR دارند، بایستی ابتدا ماموریت، چشمانداز و اهداف راهبردیمان را تعیین کنیم تا راهی در این اقدام مهم مهیا کنیم:
- ماموریت ما، بیانگر آن است که ما چگونه عهدهدار تعیین دوباره روابط بین مشتریانمان باشیم و اینکه چطور با بکارگیری دولت الکترونیک انجام آن را بیشنهاد دهیم.
- چشمانداز ما بیانگر آن است که اگر ما بتوانیم در پیادهسازی راهبردهایمان و کسب کامل پناتسیل دولت الکنرونیکمان موفق باشیم، راضی میشویم.
- اهداف راهبردی ما، نتایج نهائی را که دولت الکترونیک در تحقق چشماندازمان به آنها خواهد رسید، تعیین میکنند.
همچنین، تعیین میکنیم که چگونه راهبرد دولت الکترونیکیمان، از چشماندازی که دولتمردان از دولت الکترونیکی دارند پشتیبانی میکند. اینگونه تطبیقدهی با چشمانداز دولتمردان، برای تضمین آنکه ما با دیگر دپارتمانها کار خواهیم کرد، تلاشهای مضاعف را به حداقل خواهیم رساند، راهحلهای فنآوری عمومی را به اشتراک خواهیم گذاشت، نوآوریها را پرورش خواهیم داد، و بقیه تمرکزمان را بر صاحبان دولت، شهروندان کالیفرنیا، خواهیم گذاشت، حیاتی محسوب میشود.
۶-۴-۹-۲- ۱- ماموریت eDPR
رساندن همه خدمات طیق برنامه، با بکارگیری راهحلهای فنآوری دولت الکترونیک موثر، مفید، و قابلدسترس، تا ماموریت حفاظتی محیطیمان تحقق پیدا کند.
۶-۴-۹-۲- ۲- چشمانداز eDPR
مردم، دسترسی فوری و مطمئنی به اطلاعات منظم داشته باشند و بتوانند براحتی کسبوکارشان را با DPR به انجام برسانند.
چشمانداز ما، چشمانداز دولتمردان را مورد پشتیبانی خود قرار داده و دربردارنده عناصر مهم زیر است:
- رهبری. چشمانداز ما، نیاز به آن دارد که ما یک نوع رهبری در تحولات داشته باشیم، اینکه چگونه یک مورد بیرونی را با تمرکز بر مشتری بپذیریم و چطور بر روی آن عمل کنیم. ما بایستی از بهترین تجربیات استفاده کنیم، موارد کسبکار را برای پشتیبانی تجهیزاتی مشخص کنیم، بطور مستقیم مشتریانمان را برای شور و مشورت و آگاهیرساندن از اقداماتی که انجام میدهیم درگیر کنیم، و فرصتهای پروژهای[۱۱۲] ثابت، ولیکن واقعبینانهای داشته باشیم.
- بهاشتراکگذاری اطلاعات و دانش. دولت الکترونیک، بیانگر مشارکت مستقیم عموم در تصمیمگیری، و بیانگر دولتی باز است. نوع، مقدار، و مناسبت دسترسی اطلاعات و بازبودن تصمیمگیری، تصمیماتی که میگیریم را به شدت مورد تجلی قرار میدهد.
- تحولدهی به فرآیندهای کسبوکار و سازماندهی. چشمانداز ما، بطور مستقیم، بیانگر آن است که ما بطور پیوسته فرآیندهای کسبوکارمان را برای رویارویی با نیازمندیهای مشتریان و کاهش مدت زمان عملیات و هزینههای غیرضروری، مورد اصلاح قرار میدهیم. سپس، بایستی بطور کامل این اصلاحیات را به همراه تحولات فنآوری و سازماندهی، مورد اتکا قرار دهیم. همچنین بایستی به ایجاد یک مدیریت سلفسرویس یکجا[۱۱۳] تمرکز کنیم، چرا که این راه بسیار مهمی برای کسب منفعتهای دولت الکترونیک است.
- راهحلهای توام[۱۱۴]. توسعه اینترنت، این امکان را فراهم میآورد تا دسترسی وسیعی برای دولت الکترونیک فراهم آید، و به آن قابلیت بازترشدن، ارزانترشدن، و آسانتر شدن در بکارگیری میدهد. با آگاهی از این موضوع، ما نباید راهبردهائی را ارائه دهیم که گروهی بر گروهی دیگر در محیط تجاری رقابتی، مورد توجه و طرفداری قرار گیرد. تمام اقدامات دولت الکترونیک ما باید از ابزارهای باز، ارزان، و قابل دسترس برای عموم استفاده کنند.
- شراکت و همکاری با افراد، سازمانها، کسبوکارها، و دولت. در مسیر انجام اقدامات دولت الکترونیک، ما باید به عنوان شریکانی با شهروندان، مسئولان کشاورزی بخش[۱۱۵]، انجمنهای نظارتی، شریکان صنایع، و S.EPA عمل کنیم. این شریکان میتوانند حمایتهائی در اصلاح مداوم فرآیندهای ما داشته باشند، راهحلهای یکپازچهای که نیازهای مشتریانمان را مورد نظر قرار میدهد را مهیا کنند، و فنآوریهای قابل دسترسی گستردهای را فراهم سازند تا این امکان به مردم داده شود که صرفنظر از موانع فیزیکی یا دانشی که با آن سازماندهی شدهایم با ما تعامل برقرار سازند.
۶-۴- نتیجهگیری
در این بخش، به برنامهریزی راهبردی دولت الکترونیک، چه بصورت محلی (سازمان، شهر، بخش، ایالت) و چه بصورت مرکزی (دولت ملی) پرداخته شده است. بسیاری از کشورها برای توسعه دولت الکترونیک خود، اقدام به ایجاد یک برنامه راهبردی نمودند. چشمانداز، اهداف، ماموریت، اولویت و ارزشها، از مهمترین ابعادی بودند که در سندهای مختلف مورد تبیین قرار گرفتند.
مشاهده شده که با توجه به ابعاد وسیع دولت در سطح یک کشور، تنها با یک سند راهبردی بخوبی نمیتوان ابعاد دولت الکترونیک را در سطوح مختلف و جزئیات منطقهای و محلی تعیین کرد. لذا برخی کشورها، برای دولت محلی خود نیز اقدام به تولید سند راهبردی دولت الکترونیک نمودهاند.
[۱] – [غفاریان ۸۰]
[۲] – [زاهدی ۷۹]
[۳] – mission
[۴] – vision
[۵] – values
[۶] – goals
[۷] – objectives
[۸] – roles
[۹] – responsibilities
[۱۰] – timelines
[۱۱] – www.nonprofits.org/npofaq/03/22.html
[۱۲] – منظور از دوره بلند مدت، دورهای است که بیش از یک سال باشد.
[۱۳] – [فرد ۸۲]
[۱۴] – [فرد ۸۲]
[۱۵] – [فرد ۸۲]
[۱۶] – [فرد ۸۲]
[۱۷] – [Gupta 2004]
[۱۸] – Strategy Management
[۱۹] – planning
[۲۰] – organising
[۲۱] – directing
[۲۲] – coherent
[۲۳] – well-founded
[۲۴] – Information Systm
[۲۵] – finance
[۲۶] – [Mesa 2001] ، شهری در ایالت Arizona در ایالات متحده امریکا است.
[۲۷] – flexible
[۲۸] – seamless
[۲۹] – responsive
[۳۰] – Guiding Values
[۳۱] – e-prepare
[۳۲] – www.ci.mesa.az.us
[۳۳] – materials
[۳۴] – [Washtenaw 2003] ، بخشی در ایالت میشیگان در ایالات متحده آمریکاست.
[۳۵] – Community engagement
[۳۶] – Phased implementation
[۳۷] – E-information
[۳۸] – Portal access
[۳۹] – fraud
[۴۰] – Server
[۴۱] – Identifications
[۴۲] – password
[۴۳] – Directory
[۴۴] – firewalls
[۴۵] – Funding
[۴۶] – Traditional
[۴۷] – Modified Traditional
[۴۸] – Self-Funding
[۴۹] – commercial provider
[۵۰] – risks
[۵۱] – win-win
[۵۲] – Legal issues
[۵۳] – Leadership
[۵۴] – knowledge society
[۵۵] – compelling
[۵۶] – practical
[۵۷] – front end
[۵۸] – back end
[۵۹] – [Nebraska 2003]
[۶۰] – [Brunei 2005]
[۶۱] – E-SMART
[۶۲] – roadmap
[۶۳] – Monitoring
[۶۴] – Regulatory
[۶۵] – computing
[۶۶] – Net-centric
[۶۷] – Warehousing
[۶۸] – Treasury Accounting and Financial Information System (TAFIS)
[۶۹] – Multipurpose Smart Card
[۷۰] – Knowledge-based
[۷۱] – Cyber Park
[۷۲] – Multimedia
[۷۳] – Smart Kiosks
[۷۴] – [Ron 2003]
[۷۵] – Information Network of Kansas (INK)
[۷۶] – Information Technology Executive Council (ITEC)
[۷۷] – Chief Information Technology Architect (CITA)
[۷۸] – Chief Information Technology Officers (CITOs)
[۷۹] – Strategic Information Management Plan (SIM Plan)
[۸۰] – Joint Committee on Information Technology (JCIT)
[۸۱] – Senator
[۸۲] – Representative
[۸۳] – e-Trucking
[۸۴] – Kansas Government Information Locator System (KGILS)
[۸۵] – Human Resources
[۸۶] – Judicial Branch
[۸۷] – Public Key Infrastructure (PKI)
[۸۸] – KanEd
[۸۹] – Health Alert Network
[۹۰] – Board of Directors
[۹۱] – statutory objectives
[۹۲] – strategic objective
[۹۳] – self-funded
[۹۴] – [Redondo 2002] ، شهری در ایالت کالیفرنیا در ایالات متحده آمریکاست.
[۹۵] – desk- top computers
[۹۶] – Institutional Network
[۹۷] – City Clerk’s Office
[۹۸] – COMMUNITY NEEDS
[۹۹] – Content Management System (CMS)
[۱۰۰] – financial management system (FMS)
[۱۰۱] – transaction-based
[۱۰۲] – constituent relationship management system
[۱۰۳] – [Satyanarayana 2002]
[۱۰۴] – Computer-aided Administration Of Registration Department
[۱۰۵] – Multi Purpose Household Survey Project
[۱۰۶] – Computerized Treasury Accounting System
[۱۰۷] – Computerized Administration Of Commercial
[۱۰۸] – Enterprise approach
[۱۰۹] – [Paul 2002]
[۱۱۰] – visionary
[۱۱۱] – Department of Pesticide Regulation (DPR)
[۱۱۲] – deadlines
[۱۱۳] – one-stop
[۱۱۴] – Integrate Solutions
[۱۱۵] – County Agricultural Commissioner (CAC)