بانکداری و تجارت الکترونیک
محمد روشن
مقدمه:
روند رو به پیشرفت استفاده انسان از پول را میتوان به چند بخش تقسیم نمود، در مرحله اول از اشیاء به جای پول استفاده میگردید، در مرحله دوم اشیاء گرانبهایی مانند طلا و نقره نقش پول را ایفاء مینمودند، در مرحلهای بعد سکه در مراودات تجاری مورد استفاده قرار گرفت، با وارد شدن اسکناس در چرخه اقتصاد مرحله چهارم شروع گردید، در مرحله پنجم ابزارهای بانکی (مانند انواع چک) به جای پول رایج شد و نهایتاً در مرحله آخر از وسایل پرداخت و انتقال الکترونیکی وجوه در دادوستد تجاری استفاده گردید.
بسط و توسعه فعالیتهای الکترونیکی به لحاظ کاهش هزینهها، سرعت بخشیدن به انجام مبادلات، بهرهگیری از فرصتهای زودگذر در عرصه تجارت و… رو به افزایش است و بانکها نیز به عنوان یکی از مهمترین شبکههای نقل و انتقال وجوه، وظیفهای خطیر را به عهده دارند. راهاندازی سیستم خودپرداز بانکها و ارتباط آن با دستگاها و پایانههای فروش (pos) برای دارندگان کارتهای الکترونیکی این امکان را فراهم نموده تا وجوه کالاهای خریداری شده خود را به صورت الکترونیکی پرداخت نمایند.
در مقاله حاضر، بانکداری الکترونیک و تاریخچه آن، انواع خدمات بانکداری الکترونیک، انواع سیستمهای پرداخت الکترونیکی، تجارت الکترونیکی، ویژگیهای آن و راههای گسترش خدمات الکترونیکی بانکی در ایران مورد بررسی قرار گرفته است.
پول الکترونیکی
پول الکترونیکی یک مکانیسم پرداخت ارزش ذخیره شده است که در آن مقداری از وجوه در یک وسیله یا قطعه الکترونیکی ذخیره شده و در تصرف مشتری قرار دارد. هر بار که مشتری (خریدار) به وسیله آن به دستگاههای دیگر وصل میگردد تا از طریق پایانههای فروش و یا اینترنت خریداری نماید، از موجودی آن کاسته میشود.
بانکداری الکترونیک چیست؟