گیره کاغذی،
یا طرح آمریکا برای به دست آوردن تکنولوژی ساخت موشکهای بالستیک
(موشکهای قاره پیما و سفر به فضا) از دانشمندان آلمانی،
پس از جنگ جهانی دوم.
شصت و پنج سال قبل، پس از خاتمه جنگ جهانی دوم و شکست هیتلر،آمریکا دانشمندان آلمان نازی را برای هدایت پروژه های پیشرو کشورش، مانند رقابت برای تسخیر فضا به خدمت گرفت. این مردان، تکنولوژی های مرزشکنی را در اختیار آمریکا گذاشتند که حتی امروز نیز در خط مقدم علم و تکنولوژی قرار دارد، اما این دستاوردها چندان بی هزینه هم نبود.
کشورهایی که در جبهه پیروز جنگ قرار داشتند، تکاپوی فشرده ای برای دست یافتن به اسرار انبوه فنی دانشمندان آلمان نازی انجام می دادند. متّفقین برای به چنگ آوردن حداکثر تجهیزات و تخصّص ممکن از ویرانه های رایش سوم آلمان نازی، تقلّا می کردند و همزمان سعی داشتند مانع دسترسی سایرین به این اسرار بشوند.
وسعت و عمق دستاوردهای فنّی ِ بسیار پیشرفته آلمان به حدّی بود که …..
کارشناسان متفقین و نیروهای مهاجم که در سال ۱۹۴۵ آنان را همراهی می کردند، همه را به حیرت افکند.
راکت های مافوق صوت، گاز عصبی، هواپیمای مجهز به موتور جت، موشک های هدایت شونده، فناوری تجسّسی و آلات پیشرفته زرهی، تنها برخی از فناوری های بدیعی بود که در آزمایشگاه ها، کارگاه ها و کارخانه های آلمان نازی، حتی در زمانی که در آستانه شکست بود، داشت توسعه می یافت.
آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی در نخستین روزهای جنگ سرد، درگیر مسابقه ای علیه زمان برای شکستن اسرار علمی دانشمندان آلمان هیتلری شدند.
در ماه مه ۱۹۴۵، قشون تحت فرمان استالین آزمایشگاه های اتمی در موسسه معتبر ” کایزر ویلهلم ” در حومه ” برلین ” را تحت کنترل خود درآوردند و بذر آنچه را که بعدا به زرادخانه وسیع اتمی شوروی بدل شد تقدیم پیشوای خود کردند. آمریکایی ها درست پیش از آنکه نیروهای شوروی مجتمع وسیع ” نوردهاوزن ” را که در دل رشته کوه های ” هارتز ” در صفحات مرکزی آلمان ساخته شده بود تصرف کنند، موشک های وی-۲ را از آن خارج کردند.
به علاوه تیمی به سرپرستی ” ورنر فون براون ” که وی-۲ را ساخته بود نیز به دست آمریکایی ها افتاد.
فون براون: چهره متشخص ناسا و افسر سابق اس .اس . آلمان نازی به ” هیونِر ” معاون فرمانده نیروی هوایی آمریکا در اروپا، کوتاه زمانی پس از به چنگ آوردن این غنائم نوشت: ” اشغال تشکیلات علمی و صنعتی آلمان این موضوع را که ما در بسیاری از زمینه های پژوهشی به گونه تکان دهنده ای عقب مانده ایم آشکار کرد. ”
” اگر از این فرصت برای به چنگ آوردن تشکیلات و مغزهایی که آن را توسعه داده اند استفاده نکنیم و آن دو را فورا به کار نگیریم، باید برای کشف عرصه ای که قبلا کاوش شده تلاش کنیم در غیر این صورت این عدم تلاش، ما را چندین سال عقب خواهد انداخت. ”
کپی هواپیمای آمریکایی (پایین) از روی هواپیمای
۶۵ سال پیش
آلمانی (عکس بالا) توسط آمریکایی ها
به این ترتیب پروژه موسوم به ” گیره کاغذ ” آغاز شد که طی آن فون براون و بیش از ۷۰۰ نفر دیگر از دانشمندان آلمانی به طور مخفیانه بدون آگاهی متحدان آمریکا به آن کشور منتقل شدند. این پروژه هدف پیچیده ای نداشت: ” بهره برداری از دانشمندان آلمانی برای پروژه های پژوهشی آمریکا و جلوگیری از دسترسی اتحاد جماهیر شوروی به این معدن غنی فکری بود. ”
پس از آن تحولات سریعی روی داد: ” پرزیدنت ترومن ” پروژه ” گیره کاغذ ” را در ماه اوت ۱۹۴۵ تصویب کرد و سه ماه بعد در روز ۱۹ نوامبر نخستین گروه از دانشمندان آلمانی وارد خاک آمریکا شدند.
با این حال یک مشکل عمده وجود داشت. ترومن به وضوح دستور داده بود که هرکسی که ” عضویت او در حزب نازی ثابت می شود و در فعالیت های آن شرکت داشته یا از حامیان فعال حکومت نظامی نازی ها بوده است ” از این پروژه حذف شود.
براساس این معیار، حتی شخص فون براون، برای خدمت در آمریکا واجد شرایط نبود. او علاوه بر عضویت در سازمان های مختلف نازی از اعضای بلندپایه “اس اس” ( از سازمان های موازی گشتاپو ) بود. در پرونده امنیتی او که پس از بازجویی آمریکایی ها از او، درج شده بود، نوشته بودند که وی یک ” خطر امنیتی ” به حساب می آید.
افراد ذیل از جمله همکاران فون براون بودند:
” آرتور رودلف ” مدیر کل عملیاتی نوردهاوزن، جایی که ۲۰ هزار برده که به کار اجباری واداشته شده بودند، در جریان تولید موشکهای وی – ۲ جان باختند. او تیم سازنده راکت ” Saturn V ” را که صد در صد ساخت آلمان نازی، از نوع خطرناک وصف می شد، سرپرستی می کرد.
” کرت دیبوس ” متخصّص پرتاب موشک و از افسران اس اس. در پرونده او آمده بود: ” او باید به عنوان تهدیدی برای امنیت نیروهای متفقین تحت نظر و کنترل باشد. ”
” هوبرتوس استراگهولد آلمانی ” که بعدا ” پدر پزشکی فضایی ” لقب گرفت، سیستم های ” زیست یاری ” تعبیه شده در فضاپیماهای ناسا را طراحی کرد. برخی از زیردستان او در اردوگاه های ” داکائو ” و ” آشویتس ” ، آزمایش های انسانی انجام می دادند، جایی که اسرای کشورهای شرق اروپا ) منجمد شده و در اتاقکهای کم فشار قرار داده می شدند که معمولا به مرگ آنها منجر می شد.
تمامی این افراد از صافی اخلاقی گذرانده و شست و شوی مغزی شدند تا بتوانند به آمریکا خدمت کنند. ارتش آمریکا که پیروزی در جنگ سرد، نه برقراری عدالت را، نخستین اولویت خود می دانست، بر جنایاتی که ادعا می شود این افراد مرتکب آن شده بودند سرپوش گذاشت و لکه های سیاه را از پیشینه آنها زدود و گیره ای که اطلاعات تازه آنها را در پرونده های شخصی آنها محکم می کرد، وجه تسمیه کل این عملیات شد. با گذشت شصت و پنج سال، ذره ای از اهمیت میراث آن پروژه کاسته نشده است.
می توان استدلال کرد که هواپیمای موسوم به ” هورتن هو ۲۲۹ ” با روکشی از تخته سه لای باردار کربنی، با بال های رو به عقب که از چشم رادار مخفی می مانند و در سال ۱۹۴۴ ساخته شد نخستین هواپیمای تجسسی جهان بود که به دست آلمانها ساخته شده است.
ارتش آمریکا یکی از این مدل ها را در اختیار شرکت هواپیماسازی “نورثروپ” گذاشت. این شرکت بعدا بمب افکن های تجسسی بی-۲ را که از کلیه جهات کاربردی نمونه مدرن هورتون بود از روی آن ساخت.
موشک های کروز هنوز بر طرح موشک وی-۱ استوار است و موتور جتی که نیروی محرکه هواپیمای “هایپرسونیک” پیشرفته ناسا موسوم به ایکس-۴۳ (با سرعتی پنج برابر صوت) را فراهم می کند، تا حدود زیادی مدیون پیشگامان صنعت جت آلمان در زمان جنگ جهانی دوم است.
همچنین آلمان، تاسیسات بسیار عظیمی را در ” تلمارک ” واقع در نروژ برای تولید آب سنیگن و غنی سازی اورانیوم ایجاد کرده بود که اگر بمب افکن های انگلیسی آنجا را بمباران نمی کردند، در همان سال ۱۹۴۴ اولین سلاح هسته ای آلمان، آماده استفاده شده بود.
علاوه بر اینها، شمار بزرگی از اسناد پروژه ” گیره کاغذ ” که هنوز محرمانه است باعث شده بسیاری از کارشناسان، از جمله به ” نیک کوک ” ، مشاور هوافضای ” هفته نامه دفاعی جینز ” مظنون باشند که آمریکا ممکن است به توسعه فناوری هایی حتی پیشرفته تر از نازی ها پرداخته باشد که از جمله آنها دستگاه های ضدجاذبه است که منبع بالقوه ای برای مقادیر وسیعی انرژی خواهد بود.
” کوک ” می گوید: ” این فناوری می تواند چنان ویرانگر باشد که صلح جهان را به خطر خواهد انداخت و آمریکا تصمیم گرفته است آن را برای مدت های مدید مخفی نگاه دارد. ”
اما خیلی ها ضمن کف زدن برای موفقیّت غیرقابل انکار پروژه ” گیره کاغذ “، ترجیح می دهند هزاران نفری را که ناخواسته در این راه جان باختند تا نوع بشر به فضا برود را به یاد نیاورند.