بررسی تاثیرات تجارت الکترونیک بر رفتار مشتری در کسب وکارهای خانگی در کرمانشاه
پگاه دزفولی نژاد۱ فرشید نمامیان۲
دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی گرایش مدیریت داخلی – دانشگاه آزاد اسلامی کرمانشاه۱
استادیار گروه مدیریت بازرگانی –دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه۲
pegahdezfouli @ymail.com- farshidnamamian@gmail.com
چکیده
تجارت الکترونیکی از مشهودترین تمایلات در اقتصاد دیجیتالی است پس دراین مقاله،سعیشده به بررسی تاثیر فناوری اطلاعات، هوشتجاری برای کسبوکارخانگی درجهت ایجاد مدیریتارتباط مستقیم بین شرکتهاومشتریان و رابطه استفاده از تجارتالکترونیکی و متغیرهای مهمی چون رضایت،اعتماد و وفاداری مشتری پرداخته شود. در مجموع ۱۰۰ پرسشنامه بین افرادی که دارای کسبوکارخانگی در شهرکرمانشاه بودند توزیع شده و نتایج با کمک نرم افزار SPSS بدست آمد؛ نتایج نشان داد بهبود ارتباط با مشتری در تجارتالکترونیکی در کسبوکارخانگی باعث ایجاد مزیت رقابتی پایدار شده ،هزینهها کاهش یافته ، کارافرینی رونق یافته وسازمانها درک صحیح و بهموقعی از وضعیت بازار به دست میآورند.
کلید واژه ها: تجارت الکترونیک، مزیت رقابتی، کسبوکارخانگی، هوشتجاری وخلاقیت
- مقدمه
امروزه پیشرفت سریع در فناوری اطلاعات باعث ایجاد روشهای جدید همکاری بین شرکتها و مشتریان شده است. با توجه به اهمیت اطلاعات در مدیریت سازمان و همچنین پیشرفتفنآوری اطلاعات، سیستمهای کاربردی تجاری که شرکتها و موسسات را قادر میسازد برای تصمیمگیری با دانش بیشتر و ایجاد بهرهوری بالا، برای سازمان به وجود آیند. (صنایعی۱۳۷۸)در بازار حال که به شدت رقابتی و به طور فزاینده نامطمئن است،کیفیت و بهنگام بودن هوشتجاری (BI)سازمان، می تواند نه تنها به معنای تفاوت بین سودوزیان باشد،بلکه حتی تفاوت میان بقا و ورشکستگی را توضیح میدهد. (Mahdi Bahrami-2012)
هوشتجاری یکی از مفاهیم مهم مدیریت و سازمان میباشد و به یک نهاد پیشرو در زمینه بازارهای جهانی تبدیل شده و مزیتهایی در تمام فعالیتها و فرآیندها فراهم میآورد. کسبوکارها و سازمانها همیشه سعی میکنند، بدانند رقبای خود چه کاری انجام میدهند. طیف گسترده ای از فن آوری برای جمع آوری اطلاعات و دانش در یک سطح سازمان و همچنین کمک به فرایند هوشتجاری، از طریق تجزیه و تحلیل این اطلاعات توسط ایجاد یک پرسوجو وجود دارد. (Mahdi Bahrami-2012)
اکثر کسانی که از طریق وب خرید میکنند، وب سایتهایی را ترجیح میدهند که محصولات و خدمات مشتری پسندی را ارائه کنند. این حاکی از اهمیت مشتری پسندی در ایجاد و وفاداری الکترونیکی است. مشارکت فعال در طراحی محصول از طرف خریدار، رابطه مؤثر و قویتری با نشان تجاری ایجاد میکند که در نتیجه به وفاداری نشان تجاری منجر می شود.(شعبان الهی و همکاران۱۳۸۹) در کسبوکارهای خانگی و کارافرینی اینترنتی باید به وفاداری محصول و خرید مجددتوجه شود،که یکی از سازههای اصلی بازاریابی به شمار میآید. ویژگى اصلی تجارتالکترونیک وکسبوکارهایخانگی در تسهیل فرآیندهای تجاری، حذف فرآیندهای غیرضروری در امور بازرگانی و کاهش هزینهها ، بهبود دسترسی به بازار و افزایش تنوع برای مشتریان و… است. در ایران فقدان اطلاعات در زمینه تجارت الکترونیک و زیر ساختهای مخابراتی،سرعت پایین اینترنت ،مشکلات نرم افزاری و سخت افزاری میتواند از مشکلات این نوع تجارت باشد. اماتاثیر این تجارت در سرعت دسترسی به اطلاعات، سفارش سریع کالا،امکان تنوع در مقایسه نسبت به روش سنتی باعث شده که مشتریان به این سو متمایل شوند؛پس تاثیرات این نوع تجارت در رفتار مشتری مورد بررسی است.پس در کل مسأله عمدهای که در این پژوهش به آن پرداخته میشود بررسی موارد ذیل است: الف) عوامل اعتماد، رضایت و وفاداری در تمایل به خرید الکترونیکی مشتریان در کسبوکارخانگی چه تاثیراتی دارد. ب)بهبود ارتباط با مشتری در تجارت الکترونیک چگونه باعث وفاداری و ایجاد مزیت رقابتی پایدار شده و هزینههای سازمان را کاهش میدهد. ج)اعتماد به هوش تجاری در عرصه کسبوکارخانگی و تحولات بازار چه نقشی دارد.
- پیشینه تحقیق
تجارت الکترونیکی به معنای انجام دادن مبادلات تجاری از طریق شبکه به ویژه اینترنت است.تجارت الکترونیکی از داشتن یک سایت اینترنت فراتر میرود وشامل سفارش دادن، انجام دادن مناقصات کاریابی، وبازاریابی و مبادله اطلاعات است که با استفاده ازفناوریهای اطلاعات صورت میگیرد. (الهی و همکاران۱۳۸۹) پس براین اساس سعی شد از تحقیقات و مقالات زیر برای بررسی نتایج به دست آمده دیگران و پیشینه کار استفاده شود تا راهنمایی برای کار تحقیقی جدید واقع شود.
ردیف | عنوان تحقیق یا مقاله | نویسنده و سال | روش تحقیق | نمونه آماری | نتایج |
۱ |
Information Technology
(IT) as An Improvement Tool For Customer elationship anagement (CRM) |
Mahdi Bahrami a, Mazaher Ghorbani b, S. Mohammad Arabzad(2012 ) |
مقاله پژوهشی با روش: کتابخانه ای میدانی |
از ابزار فن آوریاطلاعات مدرن به عنوان ورودی برای جمع آوری اطلاعات مفید از مشتریان استفاده شده است. سپس، دادهها جمع آوری شد و روندهای مورد نیازدر بخشارتباطبا مشتری سازمان انجام شد. | نتایج نشان داد بهبود ارتباط با مشتری، باعث ایجاد مزیت رقابتی پایدار شده ، هزینه سازمان کاهش یافته و سرعت و توسعه تجارت الکترونیک مهم است و محصولاتی بر اساس نیاز مشتریان تولید شود.
|
۲ |
Innovation In Market
Management By Utilizing Business Intelligence: Introducing Proposed Framework |
Mahdi Bahrami a,s .mohammad Arabzad b, Mazaher Ghorbani(2012 )
|
مقاله پژوهشی با روش: کتابخانه ای میدانی |
از نظرات دانشمندان مثل مایکل پورتر ودیگران استفاده کرده و ابعاد کارکردی هوش تجاری را بررسی و براساس یافته های کتابخانه ای و نمودارها به نتیجه رسیده است. | هوشتجاریباعثمیشود سازمانها درکصحیحوبموقعی از وضعیت بازار به دست آورند.از جمله افزایش درآمد، به دست آوردن فرصت های رقابتی جدید، دستیابی به زمان بیشتری برای بازاریابی، افزایش رضایت مشتری است. |
۳ |
Repurchase Intention in
B2C E-commerce-A relationship Quality Perspectiv |
Yixiang Zhang a,b, Yulin Fang c,Kwok-krr Wei c, Elaine Ramsey d Patrick Mccole e, Huping Chen(2011) | مقاله پژوهشی باپرسشنامه آمارگیری
(توصیفی- پیمایشی) |
از ده کارمند و دوازده دانشجو به عنوان نمونه انتخابی استفاده شددر مورد خرید آنها وآدرس ایمیلشان سئوالات پرسیده شد. | خرید مجدد مصرف کنندگان بر می گردد به دیدگاه آنها از کیفیت ارتباطی که بین فروشنده و مصرف کننده ایجاد شده و رضایت و اعتمادی که بین آنها وجود دارد. |
۴ |
ارزیابی تأثیر خاستگاه نام و نشان تجاری بر ارزش ویژه نام و نشان تجاری از دیدگاه مصرف کنندگان | دکتر جواد محرابی ، ایوب خوش منظر
تاریخ پذیرش: ۱۴/۴/۱۳۹۰ (۲۰۱۰) |
مقاله پژوهشی
باپرسشنامه و آمارگیری (توصیفی- پیمایشی) |
دانشجویان دانشگاه آزاد واحد قزوین به عنوان جامعهآماریاین پژوهش درنظرگرفتهشده است و با ضریبهمبستگیوسطح معناداری به هرفرضیه بررسی شد. | اطلاعات در مورد نام و نشان تجاری یک منبع مهم تصمیمگیری محسوب میشودکه برای تولیدکنندهگان مزیت رقابتی ایجاد میکند . |
تجارت الکترونیکی فرصتهای مهمی برای شرکتها ایجاد کرده که از طریق آن شرکتها بتوانند سهم بازار خود را گسترش دهند و دربازار بینالمللی وارد شوند این با کمترین هزینه و حداقل سرمایه گذاری قابل اجرا است. در دنیای تجارت الکترونیکی، شرکتها از این امکان برخوردار هستند که هم با تهیهکنندگان وهم با مشتریان بیشتر ارتباط برقرار کنند ، به منابع بیشتر با قیمتهای مناسب و هزینه کمتر باشد و نام نشان تجاری خود را در بین رقبا و با حفظ مشتریان خود مطرح نمایند .
توسعه فرضیهها و مدل مفهومی
- ۱-۳.عوامل موثر در رفتار مشتری
عوامل فرهنگی، اجتماعی،شخصی و روانی بررفتارمصرفکننده تأثیرات بسیاری میگذارد .اگرچه بازاریابها نمیتوانند هیچنوع کنترلی براین عوامل اعمالکنند،اینبدانمعنا نیستکهازآن غافل بمانند.Cho, Namajae, Park, Sangyauk 2001 مشتری مهمترین طرف در کسبوکار است وشرکتها برای موفقیتشان باید مشتری را به خوبی بشناسندو برای کسبکارخانگی نیزکه فعالیت اقتصادی است که فرد در محل زندگی خود و با امکانات منزل راه اندازی مینماید،مشتری و رضایت و اعتماد آن کوشا باشد.)الهی و همکاران۱۳۸۹)
۲-۳.عناصر کارکردی در فرایند مدیریت بازار
شرکتهای هوشمند در عرصه کسبوکار برای نظارت بر تحولات بازار و همراستا شدن با تغییرات بازار و استفاده از قوانین تشویقی، معمولا سیستم بازاریابی استراتژیک را طراحی و توسعه میدهند. مدیریت فرایند کلی بازار، که شامل چهار مرحله اصلی است عبارتند از:
۱-۲-۳.تجزیه و تحلیل بازار: محیط پیچیده است و همواره در حال تغییر؛ فرصتها و تهدیدات جدید با هم به ارمغان میآورد. شرکت و محیط سیستمهای استراتژیک آن همیشه باید تحت نظارت باشد. محیط نیاز به مقدار زیادی از اطلاعات، از جمله مصرفکنندگان و اینکه چگونه آنها باید خرید نمایند، دارد. این اطلاعات شامل سیستمهایاطلاعاتیوتحقیقات بازار و ارزیابی بازارهای مصرفکننده سازمانی میباشد.باید بازارمخصوصاآنهاکه محصولات مشابهه تولید میکنند را شناخت واشکالات را رفع کرد. (مدیریت بازار-بهرامی۲۰۱۲)
۲-۲-۳.انتخاب بازارهای هدف: شرکتهای مختلفی وجود دارد که تنوع قوی درتولید کالاهای مشابه به تناسب سلیقه مصرفکننده به وجود آوردهاند و هیچ شرکتی قادر به ارائه خدمات به همه مصرفکنندگان ناراضی نیست. هر شرکتی که بخواهد بهترین استفاده را از تواناییهای بالقوه خود داشته باشد و بهترین موقعیت را در بازار انتخاب کند، نیاز به بررسی چهار مرحله اندازهگیری و پیشبینی تقاضا، تسهیم بازار ، بازار هدف و جایگاه در بازاردارد. (Mahdi Bahrami-2012)
۳-۲-۳.ترکیبی از عناصر بازاریابی: یکیازمفاهیماساسی در بازاریابی مدرن وکسبوکارخانگی همان مفهوم ترکیب است، مجموعهای از متغیرهاییکه در بازار درگیرند و هدف آنها برای ترکیب پاسخ به الزامات است. به دلیل اثر این ترکیب بر بازار، ابزارهایی سازماندهی میشوند. این ترکیب شامل طراحی محصول، توزیع محصول، قیمتگذاری و تبلیغات در بازارهای کلیدی جدید در تجارت هستند.( Mahdi Bahrami-2012)
۴-۲-۳.توجه به بازار و فعالیتهای رقبا: این مرحله شامل تجزیه و تحلیل رقبا وسیاست های رقابتی در بازار و برنامهریزی، پیادهسازی و بازاریابی سازمان وکنترل برنامه است. از جنبههای مهم شرکتهای بزرگ بررسی رقبای خود است که به طور مداوم برای محصولات و توزیع و شیوههای تبلیغاتی قیمت تعیینمیکنند و رقابت را ترویج میدهند؛ زیرا سازمان، مشتریانی دارد، و احساسات نسبت به شرکت موضوعی حساس است.(مدیریت بازار-بهرامی۲۰۱۲)
۳-۳ .فنآوریهای جدید در حمایت از مدیریت ارتباط با مشتری (CRM)
پیشرفت فناوری اطلاعات در زمینههای مختلف بازاریابی و محیط کسبوکار باعث ایجاد تغییر شده است وکسبکارخانگی باعث میشود که بدون ترک خانه درآمد به دست آورد؛پس از مزایای نرم افزارها در این مورداستفاده میشود.
۱-۳-۳. E-CRM : یکی از جدیدترین نرم افزارکاربردی CRM که با ارزش واقعی از کسب و کار الکترونیکی مرتبط میباشد و E-CRM به شرکتها در بهبود اثربخشی تعامل خود با مشتریانشان کمک میکند. استفاده از ابزارها و سکوهای الکترونیکی را برای هدایت امور شرکت ها تشریح میکند و موسسات را قادر میسازد که به مشتریان خود سریعتر و دقیقتر در دامنه زمانی و مکانی وسیع، و با هزینه کمتری خدمترسانی کرده و بتوانند کالاها و خدمات را برای مشتری سفارشیسازی نمود.
۲-۳-۳. M-CRM : نوع جدیدی از CRM که با بیسیم (wireless) کار میکند وسیلهای به نام CRM مبتنی بر موبایل یا M-CRM است. از چشم انداز فنآوری، فناوریاطلاعات به عنوان یک توانمندساز است که برای سازمانها امکان ترویج ارتباطات نزدیک با مشتریان فراهم میآورد. (CRM– Mahdi Bahrami-2012)
۴-۳ .هوشتجاری (BI) : هوشتجاری شامل ویژگیهایی مانند جمعآوری، پردازش و انباشتن اطلاعات است به نحوی که تمام سطوح سازمان بتوانندبهآنها با توجه به نیازشان دسترسیداشتهباشند و به آنها در شکلدهی آینده کمک نمایدوازآنهادربرابررفتارهای رقابتی حفاظتکند.اصطلاح هوشتجاری جمعآوریاطلاعات مربوط به رقباومحیط برای ایجادوحفظمزیترقابتیاست. همچنین در ایجاد مزایای رقابتی باعث میشود نظارت هدفمندی بر تصمیمگیریهای استراتژیک در محیط رقابتی برای فعالیت در سازمان شکل گیرد. تجزیهوتحلیلهای اطلاعاتی درک صحیحی از وضعیت فعلی، چشمانداز آینده تجاری سازمان را ترسیم مینماید. (۲۰۰۷–Castro, Carmen Barroso)
۱-۴-۳.عوامل مختلفی در دستیابی به هوشتجاری، مهم و موثرند، مانند:
- درجه تمرکز بر مهارتهای شغلی در هسته هوش تجاری و جلوگیری از پراکندگی آن.
- ایجاد زیرساختهای مناسب برای هوش تجاری در میان اهداف استراتژیک و سازمانهای رقابتی.
- ارتقاء هوش با برنامهریزی سازمان و به روز رسانی سایت برای جلب مشتری بیشتر (مدیریت بازار- بهرامی ۲۰۱۲)
۲-۴-۳. اجزای اصلی تشکیل دهنده هوشتجاری را تشریح می نماییم:
۱-۲-۴-۳.منابع دادهها: منابع دادهها میتواند پایگاه داده (سبد اطلاعاتی)، دادههای تاریخی، دادههای خارجیبهعنوان مثال از شرکتهای تحقیقات بازار و یا از اینترنت و یا اطلاعات از دادههای موجود در محیط انبار داده کنونی باشد. منابع دادهها میتواند پایگاههایاطلاعات متقابل و یا هر ساختار داده دیگری باشد که از سطح برنامههایکاربردیکسبوکارتبعیتمیکند. (مدیریت بازار- بهرامی و همکاران ۲۰۱۲)
۲-۲-۴-۳.انبار داده:. انبار داده، انتشار فیزیکی داده را با اداره سوابق متعدد سازمان برای یکپارچهسازی، دستهبندی و پرسوجوی وظایف امکانپذیرمینماید. به عنوان مجموعهای از کاربرد دادههای یکپارچه برای تصمیمگیری فنی در سطح وسیع برای شرکت در یک ناحیه خاص تعریف میشود و در برگیرنده اطلاعات جاری، نه فقط خلاصهای از آنهاست. انبار داده به گونهای طراحی میشوند که انجام تغییر و حذف و اضافه داده به سرعت صورت پذیرد، که موجب تسریع انجام عملیات آماری و گزارشگیری میشود. (Cassivi-2005 )
۳-۴-۳- مرکز عرضه داده: یک مرکز عرضه داده به عنوان مجموعهای از موضوعات سازمان یافته برای حمایت از تصمیمگیری بر اساس نیازهای یک بخش توصیف شده است. مانند امور مالی، بازاریابی، فروش و … هر کدام یک مرکز عرضه داده ویژه خود دارد. مرکز عرضه داده برای بازاریابی شباهت بسیار کمرنگی با مرکز عرضه داده بخش دیگری دارد. شاید مهمترین بخش،سختافزار،نرمافزار،دادههاوبرنامههاییکهمرکز عرضهداده را تشکیلمیدهند، باشد.( Mahdi Bahrami-2012)
۴-۴-۳-پرسوجو و ابزارهای گزارشدهی: ( OLAP)- تجزیهوتحلیل آماری، پیشبینی،و دادهکاوی است دیدگاه های چند بعدی و خلاصهای از دادههای تجاری را فراهم میکند که برای گزارش، مدلسازی و برنامهریزی برای بهینهسازی کسبوکار مورد استفاده قرار میگیرد.نرمافزار گزارشدهی دیدگاههای به هم پیوسته از دادهها تهیه میکند تا مدیریت را از وضعیت کسبوکار خودآگاه و مطلعنگهدارد. همچنین تعیین استراتژی تولید از مهمترین تاثیرهای تجارت الکترونیک بر مدیریت تولید خواهدبود. (Merrilees, Tino-2007)
۵-۳.عامل نهایی در رفتار مشتری
در برخی موسسات، CRM تنها یک فنآوری است که باعث بهبود فعالیت سازمانی با توسعه ابزارهای اتوماسیون برای فروش و بازاریابی است. درنتیجه،ارتباط موثربا مشتریان و فرهنگ مشترکمشتریمحوری ایجادمیشود ودر نهایت سازمان را در دستیابی به منافعدراز مدت هدایت خواهد نمود.( CRM– بهرامی۲۰۱۲) هرچه رابطه مشتری با شرکت نزدیکتر شود اعتماد متقابل بیشتر میشود و رضایت مشتری افزایش مییابد و لذا مسأله رضایت مشتری از اولویت ویژهای برخوردار است. (الهی و همکاران۱۳۸۹)
۱ -۵-۳. رضایت مشتری(Customer satisfaction model)
رضایتمشتری، مهمترین مسأله برای شرکتها است. تأمین رضایت مشتری به تحقق دیگر اهداف در بازار، مانند افزایش سود و افزایش سهم بازار و بهبود کیفیت منجر میشود. پژوهشگران معتقدند که رضایت مشتری با وفاداری ارتباط نزدیک دارد؛ به محصول ونشان تجاری(Brand) سطح رضایت مشتریان با قصد تکرار خرید ارتباط زیادی وجود دارد و شواهد بسیاری برای پشتیبانی رابطه علت و معلولی بین وفاداری و رضایت وجود دارد.
۲-۵-۳ . وفاداریCustomer Loyalty))
تکرار خرید از یک نشان تجاری یا از یک مغازه وفاداری نامیده می شود . به عبارت دیگر، وفاداری مشتری، میل مشتری به مراجعه مجدد به وب سایت خاص یا تمایل وی به خرید یک محصول خاص است (۲۰۰۴-Guptaa, Alok)مشخصه وفاداری مشتری، نگرش مطلوب و تکرار خرید است (کاسترو همکاران۲۰۰۷). وفاداری درجات مختلفی دارد که به صورت هرم در می آید، مهم ترین انواع وفاداری عبارتند از:
۱-۲-۵-۳ .تمایل وفاداری به نشانتجاری (Brand Loyalty) : زمانی که مشتری به ادامه خرید خود از یک نشانتجاری ادامه میدهد، وفاداری به نشانتجاری است و خاستگاه نام و نشانتجاری متغیر بسیار مهمی است که میتواند ارزشویژه نام و نشان تجاری را تحتتاثیرقراردهد.مدیران بازاریابی در عرصه بین الملل بر اهمیت این موضوع واقف هستند ومنابع ارزشویژه نام و نشان تجاری را شناسایی مینمایند. (CRM– Mahdi Bahrami-2012)
۲-۲-۵-۳ .تمایل وفاداری مشتری به خرید مجدد(:(Customer Loyalty مشتری به ادامه خرید خود از یک مغازه، وفاداری مشتری نامیده می شود JOSIAH, Royce -1995)) البته یک مشتری راضی تمایل دارد که به یک نشان تجاری یا فروشگاه در طول زمان وفادارتر باشد، نسبت به مشتری که خرید او به دلیل مواردی از قبیل محدودیت های زمانی و اطلاعات است. (Collin, A & Ivanovic- (1997
۳-۵-۳. اعتماد و تعهد: اعتمادوتعهد،عناصرمهمیدرروابطبین خریدار وعرضه کنندهاند (Collin, A & Ivanovic- 1997)اعتماد،» یعنی داشتن اطمینان به پایایی یک فرد یا سیستم بر مبنای نتایج به دست آمده، که این اعتماد به صورت اعتقاد به طرفدیگر درمیآید« از اهمیت زیادی برخوردار شدهاست. Levy-2001) ) در سازمان مجازی ،اعتماد مهمترینمسألهاست و در رأساولویتهای مدیریت قرار میگیرد.
۶-۳ .معرفی چارچوب پیشنهادی
همه انواع ابزارهایفناوریاطلاعات که سازمانها از آنها در فرآیندهای کسبوکار خود استفاده مینمایند به عنوان “ورودی” تعریف شده است. کانال ورودی ارتباط با مشتری مانند وب، مراکز تلفن و … است که در جمعآوری دادههای مشتری بکار گرفته میشوند. در مراحل فرایندها، دادههای خام که از کانالهای ورودی مختلف با استفاده از این فنآوری برای شرکتهای خانگی فرستاده میشوند، توسط کارشناسان تجزیهوتحلیل و پردازش میشوند. درمرحله”خروجی” ، نتایج و دادههای بسیار ارزشمند و مفید منتجمیشوند.لازم است شرکتهایی که از فنآوری برای ارتباطات موثرتر خود با مشتریانشان استفاده مینمایند، این منافع خروجی را به حد ماکسیمم برسانند.
|
شکل۱ : مدل فرآیند تاثیرتجارت الکترونیک بر رفتار مشتری
در دنیای کسبوکار الکترونیکی،عوامل زیادی بر تصمیم و قصد خرید از طریق سایتهای وب تأثیرگذار است. مجازی بودن شبکه اینترنت، کمی اعتماد مشتری به خرید مجازی، و… به بیرغبتی مشتریان به انجام دادن خریدهای الکترونیکی منجر میشود. تمایل افراد به ورود عالم تجارت جدید و استفاده از فناوری را افزایش میدهد و با بازخور مداوم رفع عیوب سیستم خدمات،فروش،تحویلمحصول به موقع،روش پرداختهای الکترونیکی، مرجوع کالایمشکلدار و…میتوان باعث وفاداریمشتریوخرید نشانتجاری شرکت گردید.
- روششناسی پژوهش
مدلپژوهش براساسجمعبندی ادبیاتموضوع مورد بررسیقرارگرفته صد پرشسنامه درمراکزی که کسب وکارخانگی در استان کرمانشاه داشتند توزیع شد وآزمون H1و H0با کمک نرمافزار”spss” انجام شد و دراین مقاله، رضایت مهمترین متغیردر مراودات است.در تجارتالکترونیکی و به دلیل مجازی بودن آن اعتماد نیز مسأله مهمی است و لذا باید رابطه میان اعتماد و بکارگیری تجارتالکترونیکی بررسیشود. وفاداری یک رابطه میان شرکت و مشتری است که در عالیترین سطح آن، مشتری با شرکت شریکمیشود و از آن حمایت میکند. لذا اهمیت این متغیر در تجارتالکترونیکی و امکان تأثیر آن در بهکارگیری تجارتالکترونیکی از اهمیت بالا برخورداراست و میتواند به کارآفرینی و اشتغالخانگی کمک نماید.
۱-۴ .فرضیههای پژوهش
فرضیه۱: بیناستفادهازتجارتالکترونیکیدرکسبوکارخانگیورضایتمصرفکنندهرابطه معنادار وجود دارد.
فرضیه۲:بیناعتماد به هوشتجاری درعرصه کسبوکارخانگی و تحولات بازار رابطه معنادار وجود دارد.
فرضیه۳: بین استفاده از تجارتالکترونیکی و وفاداری باایجاد مزیت رقابتی رابطه معنادار وجود دارد.
۲-۴ .متغیرهای پژوهش
در این پژوهش، متغیر وابسته، میزان استفاده از تجارتالکترونیکی است که در پرسشنامه با استفاده از سؤالهایی از قبیل میزان خرید از فروشگاه مجازی(از طریق اینترنت)، میزان دسترسی به اینترنت و چگونگی ارزیابی خریدالکترونیکی نسبت به خرید سنتی مورد سنجش قرار گرفت. متغیرهای مستقل این پژوهش عبارتنداز: رضایت، وفاداری واعتماد مشتری، رضایت مشتری بر اساس مؤلفه میزان رضایت از خرید الکترونیکی از فروشگاه مجازی سنجیده شد.
- تحلیل داده و روشجمعآوری اطلاعات
دراین پژوهش به منظورآزمون فرضیهها درباره روابط بین متغیرهای رضایت،اعتماد،وفاداریو بهکارگیری تجارتالکترونیکی از روش پژوهش توصیفی-همبستگی استفاده شد. دادههای میدانی از طریق پرسشنامه جمعآوری شد.
۱-۵ .جامعه و نمونه آماری
جامعه آماری این پژوهش عبارت از افراد شاغل در مشاغل خانگی مثل تولیدات برنامههای کامپیوتری تولیدات صنایع دستی و…که تجربه خریدو فروش الکترونیکی داشتهاند. برای تعیین حجم نمونه در این پژوهش ازنرم افزارspss استفاده شد و نتایج حاصله ارائه گردید : ۱-۱-۵. فرضیه۱:
ANOVA | |||||
E-commerce Consumer Satisfaction at business- home | |||||
Sum of Squares | df | Mean Square | F | Sig. | |
Between Groups | ۲۳.۹۵۰ | ۱۹ | ۱.۲۶۱ | .۶۸۸ | .۸۱۶ |
Within Groups | ۱۱۰.۰۰۰ | ۶۰ | ۱.۸۳۳ | ||
Total | ۱۳۳.۹۵۰ | ۷۹ |
متغیر وابسته این فرضیه و سایر فرضیههای این پژوهش، میزان استفاده از تجارتالکترونیکی است که با مؤلفههایی از قبیل میزان دسترسی به اینترنت و خرید از فروشگاه مجازی( از طریق اینترنت) و چگونگی ارزیابی خریدالکترونیکی نسبت به خرید سنتی سنجیدهمیشود. به منظور آزمون فرضیه اول پژوهش ، فرضهای آماری به شرح زیر تدوین گردید:
:Ho بیناستفادهازتجارتالکترونیکیدرکسبوکارخانگیورضایتمصرفکنندهرابطه معنادار وجود ندارد.
:H1 بیناستفادهازتجارتالکترونیکیدرکسبوکارخانگیورضایتمصرفکنندهرابطه معنادار وجود دارد.
انجام آزمونهمبستگیپیرسوننشانداد که درسطح معنیداری۰۵/۰ =α بین استفادهاز تجارتالکترونیک و رضایتمشتری همبستگی مثبت وجود دارد.یعنی هر چه بتوان رضایت مشتری را بیشتر جلبکرد از تجارت الکترونیکی بیشتر استفاده میشود.
۲-۱-۵. فرضیه ۲:
ANOVA | |||||
E-commerce at business- home and market developments | |||||
Sum of Squares | df | Mean Square | F | Sig. | |
Between Groups | ۱۷۸.۶۲۰ | ۴ | ۴۴.۶۵۵ | .۸۴۵ | .۵۱۰ |
Within Groups | ۵۰۲۱.۳۸۰ | ۹۵ | ۵۲.۸۵۷ | ||
Total | ۵۲۰۰.۰۰۰ | ۹۹ |
فرضیه دوم حاکی است« بیناعتماد به هوشتجاری درعرصه کسبوکارخانگی و تحولات بازار رابطه معنادار وجود دارد»به منظور آزمون فرضیهدوم پژوهش ، فرضهایی آماری به شرح زیر تدوینگردید: :Ho بیناعتماد به هوشتجاری و تجارت الکترونیک درعرصه کسبوکارخانگی و تحولات بازار رابطه معنادار وجود ندارد. :H1 بیناعتماد به هوشتجاری و تجارت الکترونیک درعرصه کسبوکارخانگی و تحولات بازار رابطه معنادار وجود دارد.
انجام آزمون همبستگی پیرسون نشان داد که درسطح معنی داری۰۵/۰ =α بین استفاده از تجارتالکترونیک و اعتماد مشتری همبستگی مثبت وجود دارد ولی میزان آن پایین است یعنی هنوز همه مردم به این نوع تجارت و پرداختهای الکترونیکی باور ندارند و جا دارد که با تبلیغات و روشهای دیگر بیشتر روی آن کار کرد.
۳-۲-۵فرضیه ۳:
ANOVA | |||||
E-commerce and loyalty by creating competitive advantage | |||||
Sum of Squares | df | Mean Square | F | Sig. | |
Between Groups | ۲۲.۰۰۰ | ۲۴ | .۹۱۷ | .۵۸۱ | .۶۸۵ |
Within Groups | ۱۰۱.۰۰۰ | ۷۵ | ۱.۳۴۷ | ||
Total | ۱۲۳.۰۰۰ | ۹۹ |
فرضیهسوم حاکی است بین استفاده از تجارتالکترونیکی و وفاداری رابطه معنادار وجود دارد متغیرهای مستقل و وابسته این فرضیه، به ترتیب وفاداری و میزان استفاده از تجارتالکترونیکی است.به منظور آزمون فرضیه سوم پژوهش ، فرضهایی آماری به شرح زیر تدوین گردید: :Ho بین استفاده از تجارتالکترونیکی و وفاداری باایجاد مزیت رقابتی رابطه معنادار وجود ندارد.
:H1 بین استفاده از تجارتالکترونیکی و وفاداری باایجاد مزیت رقابتی رابطه معنادار وجود دارد.
انجام آزمون همبستگیپیرسون نشان داد که درسطح معنی داری۰۵/۰ =α بین استفاده از تجارتالکترونیک و وفاداری مشتری همبستگی مثبت وجود دارد ؛ مشتریان هر چه به یک نام تجاری یا محصول وفادارتر باشند(حتی به روش الکترونیکی) باز هم این محصول را بیشتر خریداری میکنند.
شکل۲: مدل رابطه بهکارگیری تجارتالکترونیکی با رضایت، اعتماد و وفاداری
- نتیجه
شرکتهای دارای کسبوکارخانگی در کل معتقدند که تجارتالکترونیکی برای آنها مزایای متعددی به ارمغانمیآورد، بنابراینمیتوانگفت که این شرکتها به اهمیت ومزایای تجارتالکترونیکی واقفند اما نیازمند کمکهای سختافزاری و نرم افزاری هستند مخصوصاً در بازار ایران که این نوع تجارت جدید است؛در این راه به هوش تجاری و ایجاد شرکتهای تجاری هوشمند و الکترونیکی باید توجه نمود و به طور کلی منافع حاصل از اجرای کامل و بنیادین سیستم هوشتجاری میتواند به شرح زیر خلاصه شود:۱-افزایش قابلیتاطمیناناز تصمیماتاستراتژیک۲-اصلاحارتباطاتچندجانبهدرسازمان۳-افزایشدانش بازارجلبمشتری .
افزایش رضایت مشتری از طریق CRM، اتوماسیون فرایندهایدستی، افزایش سرعت و چابکی سازمان، کاهش هزینهها و تصمیمگیری برای سازمان،ارتباط راحتتر و سریعتر با مشتری، سرعت در پرداخت و سرعت نقدینگی.(مدیریت بازار –بهرامی۲۰۱۲)
تحلیلمسیر نشانداد که موثرترینعوامل بر بهکارگیری تجارتالکترونیکیشامل: آمادگیسازمانی،سرعت تحویل به عنوان مزایای تجارتالکترونیکی، پویایی بازار،ظرفیت نوآوری سازمان ،پذیرش مخاطرات تجارت الکترونیکی،جلب اعتماد مصرفکننده میباشد. بواسطه نوآوریوخلاقیت در فناوری اطلاعات و استفاده از CRM انتظار میرود که منجر به خروجی سودآورتری شود. گسترش ارتباطات بازاریابی با مشتریان بستگی دارد به اینکه چقدر بازاریابی با استفاده از تجارتالکترونیک کارآمد باشد. (CRM –بهرامی۲۰۱۲) شرکتهای خانگی میتوانند محصولاتی بر اساس نیاز و انتظارات مشتریان واستفاده از فناوری اطلاعات و ذخیره اطلاعات مربوط به مشتری و با تحلیل پیشرفته این اطلاعات مثل انواع نرمافزارها،ساختوتوزیع بدلیجات وصنایعدستی و… تولید نمایند. مشتری،سرمایه اصلی شرکت است و تأمین رضایت او در بازار به افزایش سود و افزایش سهم بازار و بهبود کیفیت منجر میشود؛مهمترین اقدام برای ایجاد وفاداری به محصول یا نشان تجاری، ایجاد ارتباط با مشتری است.در فناوری ارتباطات و اطلاعات ، محرکهای درون سازمانی ، صرفهجویی در هزینه و رشد تجارتالکترونیکی سازمانها و استفاده از هوشتجاری ما را به سمت استفاده از یک راهکار مناسب جهت جذب،حفظ و وفادار نگهداشتن مشتریان سوق میدهد.در تجارتالکترونیک وکسب و کارهای خانگی افزایش تنوع برای مشتریان، آزادی و استقلال عمل بیشتر،ساعتکاری انعطاف پذیرتر،راحتتر رسیدگیکردن به فرزندان،ریسک مالی کمتر و… است. همچنین،ویژگیهای خرید مشتری نقش واسطی را درتأثیرگذاری ادراک مشتری از آمیخته بازاریابی در مقابل رقبای ما ایفا میکنند، به طوری که این تأثیرگذاری بر عناصر ارزش نشانتجاری محصولات، تأیید شده و در نتیجه، ارزش کالا برای رقابت با محصولات دیگر افزایش خواهد یافت و میتواند راهکاری برای چالشهای موجود در اقتصاد کشور باشد.
- منابع
- صنایعی ، علی ( ۱۳۷۸ )“ بازاریابی و تجارت الکترونیک“ اصفهان،ناشر :جهاد دانشگاهی اصفهان- انجمن مدیران صنایع اصفهان.
- Mahdi Bahrami, S. Mohammad Arabzad, Mazaher Ghorbani(2012)” Innovation In Market Management By Utilizing BusinessIntelligence: Introducing Proposed Framework”
- دکتر الهی شعبان، حمدان محمود و دکتر حسن زاده علیرضا (۱۳۸۹) ” بررسی رابطه تجارت الکترونیک و رفتار مشتری“
- آرمسترنگ و کاتلر (۱۹۹۹م) اصول بازاریابی. مترجم، علی پارسائیان .(۱۳۷۹) تهران ، نشر ادبستان
- Cho, Namajae, Park, Sangyauk (2001) “Development of electronoc commerce user-consumer satisfactionindex (ECUSI) for internet shopping. IndustrialManagement and Data Systems”. ۱۰۱, ۸, pp. 401-405.
- Castro, Carmen Barroso, Armario, Enrique Martı´ n,and Ruiz, David Martı´ n (2007)” The influence ofmarket heterogeneity on the relationship between destination’s image and tourists’ future behavior”.Tourism Management, 28, pp. 175–۱۸۷.
- Mahdi Bahrami, Mazaher Ghorbani, Mohammad Arabzad(2012)” Information Technology (IT) as An Improvement Tool For Customer Rlationship Management (CRM)”
- “دکتر محرابی جواد، خوش منظر ایوب (۱۳۹۱) ” ارزیابی تأثیر خاستگاه نام و نشان تجاری بر ارزش ویژه نام و نشان تجاری از دیدگاه مشتری
۹- Cassivi, Luc; Le´ger, Pierre-Majorique; , and Hadaya,Pierre (2005)” Electronic commerce and supply chain integration: the case of the telecommunication equipment industry. Business Process Management Journal”. Vol. 11, No. 5, pp. 559-572.
۱۰- Changa, Shuchih Ernest, Changchiena, S. Wesley,Huang, Ru-Hui (2006)”Assessing users’ product specific knowledge for ersonalization in electronic commerce”. Expert Systems with Applications. 30, pp.682–۶۹۳.
۱۱- Merrilees, Bill; Fenech1, Tino (2007) From catalog toWeb: “B2B multi-channel marketing strategy.Industrial Marketing Management”. ۳۶, pp. 44–۴۹.
۱۲- Guptaa, Alok; Sub, Bo-chiuan; Walter, Zhiping (2004)”Risk profile and consumer shopping behavior inelectronic and traditional channels”. Decision SupportSystems. 38, pp. 347– ۳۶۷
۱۳- JOSIAH, Royce (1995) The philosophy of loyalty.USA
۱۴- Collin, A & Ivanovic (1997) Dictionary of marketing.New Delhi
۱۵- Levy, D.M. Scrolling Forward (2001) .”making sense of documents in the digital age”. New York: arcade publishing.