بانکداري و تجارت الکترونيک
محمد روشن
مقدمه:
روند رو به پيشرفت استفاده انسان از پول را ميتوان به چند بخش تقسيم نمود، در مرحله اول از اشياء به جاي پول استفاده ميگرديد، در مرحله دوم اشياء گرانبهايي مانند طلا و نقره نقش پول را ايفاء مينمودند، در مرحلهاي بعد سکه در مراودات تجاري مورد استفاده قرار گرفت، با وارد شدن اسکناس در چرخه اقتصاد مرحله چهارم شروع گرديد، در مرحله پنجم ابزارهاي بانکي (مانند انواع چک) به جاي پول رايج شد و نهايتاً در مرحله آخر از وسايل پرداخت و انتقال الکترونيکي وجوه در دادوستد تجاري استفاده گرديد.
بسط و توسعه فعاليتهاي الکترونيکي به لحاظ کاهش هزينهها، سرعت بخشيدن به انجام مبادلات، بهرهگيري از فرصتهاي زودگذر در عرصه تجارت و… رو به افزايش است و بانکها نيز به عنوان يکي از مهمترين شبکههاي نقل و انتقال وجوه، وظيفهاي خطير را به عهده دارند. راهاندازي سيستم خودپرداز بانکها و ارتباط آن با دستگاها و پايانههاي فروش (pos) براي دارندگان کارتهاي الکترونيکي اين امکان را فراهم نموده تا وجوه کالاهاي خريداري شده خود را به صورت الکترونيکي پرداخت نمايند.
در مقاله حاضر، بانکداري الکترونيک و تاريخچه آن، انواع خدمات بانکداري الکترونيک، انواع سيستمهاي پرداخت الکترونيکي، تجارت الکترونيکي، ويژگيهاي آن و راههاي گسترش خدمات الکترونيکي بانکي در ايران مورد بررسي قرار گرفته است.
پول الکترونيکي
پول الکترونيکي يک مکانيسم پرداخت ارزش ذخيره شده است که در آن مقداري از وجوه در يک وسيله يا قطعه الکترونيکي ذخيره شده و در تصرف مشتري قرار دارد. هر بار که مشتري (خريدار) به وسيله آن به دستگاههاي ديگر وصل ميگردد تا از طريق پايانههاي فروش و يا اينترنت خريداري نمايد، از موجودي آن کاسته ميشود.
بانکداري الکترونيک چيست؟